Steun voor jonge mantelzorgers

Ongeveer een op de vier kinderen en jongeren (≤ 25 jaar) in Nederland groeit op met mantelzorg voor een naaste met een chronische ziekte, beperking, psychische kwetsbaarheid en/of verslaving. Dat kan een ouder zijn, een broer of zus, maar ook een grootouder of goede vriend. Ze hebben vaak extra (zorg)taken, maken zich regelmatig zorgen en missen soms zorg en aandacht voor zichzelf – meer dan hun leeftijdsgenoten zonder zorgsituatie thuis. Dit beïnvloedt hun ontwikkeling, op korte en lange termijn en veel meer dan de meeste mensen denken. Door het combineren van studie en zorg en mentale zorgen op jonge leeftijd hebben jonge mantelzorgers verhoogd risico op prestatiedruk, studievertraging, onderpresteren of uitval. Onderwijsinstellingen spelen een belangrijke rol om hen te zien, te horen en waar nodig te ondersteunen. Toch is deze doelgroep in het hoger onderwijs vaak onvoldoende zichtbaar.  

Binnen het lectoraat dragen we met diverse onderzoeks- en innovatieactiviteiten bij aan kennis over, erkenning van en ondersteuning voor mantelzorgende studenten.
We geven bijvoorbeeld samen met het lectoraat De laatste 1000 dagen inhoud aan de Compassievolle Hogeschool. Zo maken we ons sterk voor een cultuur waarbinnen aandacht voor ernstige ziekte, zorgen, verlies en rouw vanzelfsprekend is.

Ook nemen we vanuit het Landelijk lectorenplatform Informele Zorg sinds enkele jaren deel aan de kick-off van de jaarlijkse week van de Jonge Mantelzorger, met de Strategische Alliantie Jonge Mantelzorg. In 2026 organiseren we deze in Rotterdam. Met diverse Rotterdamse opleidingen, met ondersteunende diensten in zorg en welzijn en de gemeente Rotterdam hebben we daartoe de krachten gebundeld in het Rotterdamse Samenwerkingsverband Onderwijs, Zorg en Welzijn.

Voor diverse activiteiten en projecten werken we met veel mensen en organisaties samen. De aard en intensiteit van die samenwerkingen verschillen natuurlijk. Binnen Hogeschool Rotterdam werken we vooral samen binnen de Kenniskring Studentenwelzijn en de Compassievolle Hogeschool.

Buiten Hogeschool Rotterdam werken we samen met:

• Landelijk Lectorenplatform Informele Zorg
• Consortium Eenzaamheid in Nabijheid; licht op mantelzorg
• Expertise Centrum Inclusief Onderwijs
• Strategische Alliantie Jonge Mantelzorg
• Albeda College, Zadkine College, Erasmus MC, Erasmus Universiteit
• Mantelfoon, Inmovement, Avant Sanare, Stichting DIA, WMO Radar
• Gemeente Rotterdam
• Stichting de Roodkapjes
• Stichting Magneet  

We deden literatuuronderzoek en spraken met mantelzorgende studenten en onderwijsprofessionals binnen en buiten Hogeschool Rotterdam over knelpunten en ondersteuningsmogelijkheden van mantelzorgende studenten. Zo zagen we dat studenten de juiste steun kunnen missen, zowel op school als tijdens hun stage. Docenten merkten dat tijdig identificeren welke student mantelzorgt niet altijd lukt, evenals te bepalen wanneer een student waarheen verwezen kan worden. En dat terwijl zowel binnen als buiten de hogeschool ondersteuning beschikbaar is, zoals via de afdeling studentenwelzijn, bij de decaan of bij de Mantelfoon. Daarom is een routekaart ontwikkeld voor studieloopbaancoaches en regiedocenten. Over de ontwikkeling daarvan schreven we een artikel voor het tijdschrift Onderwijs en Gezondheidszorg (O&G). Dit werd ook gepresenteerd op de International Young Carers Conference in Manchester (UK) in 2024.

Met het Landelijk lectorenplatform Informele Zorg is de Kennisagenda Informele Zorg in 2025 ontwikkeld. De Jonge Mantelzorger is hierin een van de zes hoofdthema’s waarvoor de komende jaren meer kennis en innovatie noodzakelijk is. 
In het project Eenzaamheid in Nabijheid; licht op mantelzorg onderzoeken we in het onderzoeksconsortium met Rijksuniversiteit Groningen, de Open Universiteit in Heerlen en maatschappelijke partners, praktijkorganisaties en mantelzorgers zelf, op welke manieren mantelzorgers eenzaamheid ervaren en op welke manieren we in Nederland deze eenzaamheid kunnen verlichten. We zijn nog niet halverwege, maar kunnen nu al constateren dat er weinig wetenschappelijk onderzoek is naar eenzaamheid bij jonge mantelzorgers en dat die eenzaamheid wel degelijk een belangrijke rol speelt in hun leven.  

Studenten van de instituten IVG en ISO zijn regelmatig betrokken bij projecten. Sinds 2025 werken studenten binnen Transprofessionele Samenwerking aan dit thema. In 2026 onderzoeken ze hoe de hogeschool een community voor mantelzorgende studenten zou kunnen oprichten. 
Diverse studenten en docenten zijn geïnterviewd. Andere studenten en (onderwijs)professionals werken mee aan de Compassievolle Hogeschool.
In 2025 organiseerden we de komst van de fototentoonstelling Zie je Mij van Stichting Magneet/ Vera Duivenvoorden op Kralingse Zoom. Een studente van ISO werd daarvoor speciaal geportretteerd.

Met een alumna van de opleiding Verpleegkunde schreven we in 2025 een artikel voor het vakblad van de Nederlandse Vereniging voor Psychosociale Oncologie, en organiseerden een bijdrage op het jaarlijks congres Jonge Mantelzorg (25-11-2025). Zij deelde daar haar persoonlijke ervaring als mantelzorgende student.
We verwerken opgedane kennis in het onderwijs, vooral bij de opleiding Verpleegkunde (bijvoorbeeld in casuïstiek). Daarnaast verspreiden we onze kennis binnen de kenniskring Studentenwelzijn van Hogeschool Rotterdam, waarvan het lectoraat deel uit maakt.