Self-efficacy evalueren

In onderstaand script laten we zien hoe je expliciet instructie kan geven om het geloof in eigen kunnen van studenten naar boven te halen, zodat zij met meer vertrouwen de taak gaan uitvoeren. De taak kan gaan om een opdracht in de les, het maken van een toets, maar ook over grote taken zoals het schrijven van een scriptie of uitvoeren van een project.

Spreek onderstaand script uit zoals het hieronder staat. Spreek in de ik-vorm zodat je modelleert en studenten kunnen leren van jou als expert. 

(dit script is aangepast overgenomen uit Barr, S. (2024). Educate to self-regulate. p.113-114)

Wat, wanneer, waarom en hoe?

Wat (benoem en concretiseer)
We gaan allemaal onze self-efficacy, ofwel 'geloof in eigen kunnen', evalueren. Het gaat hierbij om het vertrouwen dat je hebt dat je de taak opdracht succesvol kan afronden.

Dit is belangrijk omdat dit directe invloed heeft op je betrokkenheid bij de taak én of je de taak ook daadwerkelijk goed volbrengt.

Wanneer (voor, tijdens, na)
Evalueren van 'geloof in eigen kunnen' doe je voordat je een taak gaat uitvoeren (voor het leren), zodat je je bewust bent van het vertrouwen dat je hebt voor de taak én van wat je kan of moet doen om de taak tot een goed einde te brengen.

Waarom (voordelen benoemen)
Het evalueren van geloof in eigen kunnen is belangrijk. Als ik beoordeel in hoeverre ik erin geloof dat ik een bepaalde taak goed kan uitvoeren, werk ik aan bewustzijn. Met bewustzijn kan ik betere keuzes maken over hoe ik omga met een taak en de strategieën die ik kies.

Zelfevaluatie zet aan om na te denken over mijn aanpak en deze te verfijnen.

Mensen met een groot geloof in eigen kunnen hebben een grotere kans om door te zetten bij uitdagingen en behalen ook daadwerkelijk betere prestaties.

Dit betekent niet dat door alleen te denken dat je het kan iets ook lukt. Je moet je toch echt ook inspannen, maar het helpt dus wel enorm. Veel meer dan je misschien zou verwachten.

Hoe (modelleren - doe voor)
Ik werk aan het verhogen van mijn geloof in eigen kunnen door eerst na te denken over wat er van mij verwacht wordt, hoe ik een vergelijkbare taak eerder heb aangepakt en wat daarin destijds succesvol en minder succesvol was.

Ik heb voor jullie een aantal stellingen op papier gezet die gaan over de taak die jullie gaan uitvoeren. Per stelling schat je voor jezelf in in hoeverre je vertrouwen hebt dat je iets kan. Denk ook na waarom je inschat dat je er meer of minder vertrouwen in hebt.

Ik doe het voor: De eerste stelling: ‘Ik denk dat ik in staat ben om een goed rapport te schrijven’.

Ik zou mezelf inschatten op redelijk vertrouwen. Ik heb al vaker rapporten moeten schrijven. Vaak krijg ik dan wat feedback op tekstopbouw, maar wordt ook aangegeven dat het goed te volgen is, dus daarom scoor ik mezelf redelijk (doe op deze manier een aantal stellingen hardop voor en laat zien wat je afwegingen zijn). (Geef een voorbeeld uit je eigen praktijk en maak een link met het leren van nieuwe vaardigheden buiten de schoolcontext. Wat maakte dat jij, als docent, zelfvertrouwen kreeg en volhield toen het niet direct lukte?)

Nu gaan jullie de tabel voor jezelf invullen…

Instructie voor de docent

In de template staan voorbeeld-stellingen geformuleerd. Formuleer eigen stellingen (maximaal 10) gericht op de benodigde acties voor een vak, taak of opdracht, bijvoorbeeld taak-specifieke acties, algemeen leergedrag of bepaalde zelfregulerende strategieën, zoals plannen, voortgang monitoren, evalueren.

Kopieer de tabel op een los blaadje en print voldoende exemplaren uit.

In de klas leg je uit wat het concept geloof in eigen kunnen is; geloven in je vermogen om een taak of opdracht succesvol te kunnen volbrengen. Vertel dat dit een directe invloed heeft op je betrokkenheid bij de taak én of je de taak ook daadwerkelijk goed volbrengt.

Doe vervolgens voor de klas voor hoe je de tabel zelf zou invullen; welke afwegingen maak je bij het zetten van een kruisje in een bepaalde kolom? Bekijk ook het geheel, hoe scoor je jezelf in totaal, zijn er dingen die eruit springen?

Geef studenten een lege versie van de tabel en laat ze per stelling inschatten in hoeverre ze vertrouwen hebben in zichzelf dat ze de taak kunnen volbrengen.

Heel belangrijk voor het vergroten van het geloof in eigen kunnen is een vervolgopdracht: Nodig ze uit strategieën te bedenken die kunnen helpen hun geloof in eigen kunnen te vergroten op gebieden waar ze zich minder zeker over voelen. Geef een voorbeeld uit je eigen praktijk en maak een link met het leren van nieuwe vaardigheden buiten de schoolcontext. Wat maakte dat jij, als docent, vertrouwen kreeg en volhield toen het niet direct lukte?

Las regelmatig check-ins in waarbij studenten hun beoordelingen kunnen bijwerken en kunnen reflecteren op hun voortgang.

Achtergrondinformatie

Geloof in eigen kunnen (beter bekend onder de Engelse term self-efficacy) is het vertrouwen dat iemand heeft om een taak succesvol te kunnen afronden (Bandura, 1977). Studenten met een groot geloof in eigen kunnen stellen meer uitdagende doelen, zijn effectiever in hun aanpak, houden langer vol bij eventuele tegenslag en presteren uiteindelijk beter in hun studie (Bandura, 1977).

Het evalueren van je eigen geloof in eigen kunnen is een belangrijk onderdeel van het bevorderen van motivatie en zelfregulerend leren. Als je je geloof in eigen kunnen om een bepaalde taak uit te voeren, beoordeelt werk je aan bewustwording. Met bewustwording kan je betere keuzes maken over hoe je omgaat met een taak en welke strategieën je kiest (Barr, 2024).