Braindump

Hieronder volgt een script waarin we laten we zien hoe je expliciet instructie kan geven over het actief herhalen van leerstof met behulp van een ‘Braindump’, aan het eind van een les. Hiermee vraag je studenten om alles wat ze hebben onthouden nog eens op te halen voordat ze het lokaal verlaten. Het doel is dat de kennis zoveel mogelijk mee naar huis gaat in de hoofden van de studenten en niet achterblijft in het leslokaal. Ook maken studenten op deze manier voor zichzelf zichtbaar wat ze hebben onthouden van de lesbijeenkomst.

Wat, wanneer, waarom en hoe?

Wat (benoem en concretiseer)
Vandaag ga ik met jullie de les afsluiten door leerstof nog een keer actief uit het geheugen op te halen. Actief ophalen van de leerstof is een leerstrategie die jullie helpt om de lesstof beter te kunnen onthouden. Vandaag doen we dat met behulp van een Braindump, waarbij de opdracht is om in 5 minuten tijd zoveel mogelijk van wat je vandaag geleerd hebt op te schrijven.

Het is wél de bedoeling dat je dat voor jezelf een beetje moeilijk maakt door niet in je aantekeningen te kijken en je boek dicht te doen. Het voelt misschien wat ongemakkelijk en het kost wat meer moeite, maar uit je hoofd werken zorgt ervoor dat je het veel beter blijft onthouden en dus voor het beste leereffect!

Wanneer (voor, tijdens, na)
Vandaag zet ik deze strategie met jullie in tijdens het leren maar heel bewust ook aan het einde van de les.

Waarom (voordelen benoemen)
Actief herhalen van lesstof heeft heel veel voordelen:

• Je zult merken dat je al een deel van de lesstof alweer vergeten bent. Het klinkt misschien gek, maar door eerst te ‘vergeten’ en daarna actief op te halen zorg je ervoor dat je de leerstof beter gaat onthouden.
• Door actief te herhalen maak je kennis snel(-ler) toegankelijk vanuit het geheugen. Je ontwikkelt dus ‘parate kennis’. Dat is handig als je de kennis wilt toepassen, bijvoorbeeld het maken van opdrachten of bij het oplossen van vraagstukken!
• De strategie zelf is eenvoudig, maar je kan het voor jezelf moeilijker maken door steeds iets meer tijd tussen de herhaalmomenten in te bouwen. Daardoor krijg je een nog sterker leereffect.

Hoe (modelleren - doe voor)
Ik ga jullie nu vragen om je boek en je aantekeningen op te bergen (en eventueel je laptop of tablet dicht te doen) en iedereen krijgt een leeg A4-tje. Zorg dat je niets anders voor je hebt dan het A4-tje en je pen. Als je pennen hebt met verschillende kleuren of markeerstiften is dat ook handig!

Hoe ik zelf zou starten is door het hoofdonderwerp van vandaag {ONDERWERP NOEMEN] in het midden op te schrijven en om dan zoveel mogelijk onderwerpen op te schrijven die ik me nog herinner van de les van vandaag. We nemen hiervoor 5 minuten de tijd en ik probeer me in die tijd zo goed mogelijk te concentreren. Het is dus belangrijk dat het stil is!

Daarna bespreek ik mijn braindump met jullie zodat we onze kennis kunnen vergelijken.

Instructie voor de docent

• Zorg ervoor dat studenten alles van hun tafel af halen en benadruk hoe belangrijk het is om het jezelf een beetje moeilijk te maken tijdens het leren. Minder leuk misschien, maar veel beter voor leren.
• Zorg dat het stil is tijdens de activiteit, zodat studenten zich goed kunnen concentreren
• Neem zelf A4-tjes mee én pennen voor degenen die dat niet hebben.
• Maak zelf een braindump vooraf, zodat je die kunt laten zien aan studenten en zodat de studenten hun eigen braindump kunnen vergelijken met die van jou.

Achtergrondinformatie

Actief herhalen van de lesstof aan het einde van de les is een effectieve manier die studenten helpt om informatie te verwerken en zo de lesstof beter te onthouden. Het is normaal dat nieuwe informatie na een tijdje wegzakt, maar door studenten regelmatig actief de lesstof te laten ophalen gaan ze de informatie beter onthouden. We noemen dit ook wel retrieval practice (Agarwal, 2020).

Retrieval practice is een strategie waarbij het leren versterkt wordt door het ophalen van kennis “uit” ons geheugen en te kijken naar wat we al weten. Het ophalen van informatie activeert ons brein zorgt ervoor dat nieuwe informatie beter wordt opgeslagen in het langetermijngeheugen (Agarwal, 2020). Het is belangrijk dat studenten het zichzelf een klein beetje moeilijk maken om op die manier echt het geheugen te activeren. Bjork en Bjork (2020) noemen dit desirable difficulties, ofwel wenselijke moeilijkheden. Het kost iets meer inspanning en voelt misschien wat ongemakkelijk, maar heeft daardoor invloed om je langetermijngeheugen en zorgt voor dieper begrip van de leerstof.