Hierdoor is het leren reguleren van leeractiviteiten een belangrijk overlevingsinstrument geworden in het hoger onderwijs (Bjork et al., 2013). Zelfregulerend leren houdt in dat studenten zelf initiatieven ondernemen, doorzettingsvermogen tonen en adaptief het eigen leerproces vormgeven om hun doelen te realiseren.
Om docenten te ondersteunen met het aanleren van zelfregulerend leren aan hun studenten, werd een ontwerp gericht onderzoek gedaan naar een passende interventie. Hier kwam een Leergang Zelfregulerend leren uit, die inmiddels wordt aangeboden binnen en buiten Hogeschool Rotterdam.
Studenten leren zelfregulerend leren door instructie en coaching in het dagelijks onderwijs, bijvoorbeeld bij het leren plannen van een projectopdracht. Maar hoe ontwikkel je hierin als docententeam een duurzame handelwijze?
Over het project
Het projectteam heeft allereerst onderzoek gedaan naar de huidige stand van zaken omtrent het bevorderen van zelfregulerend leren. Op basis daarvan is een leergang ontwikkeld om dat wat bekend is uit wetenschappelijk onderzoek concreet te vertalen naar de onderwijspraktijk. In de leergang Zelfregulerend leren worden docenten uit allerlei opleidingen van Hogeschool Rotterdam opgeleid tot Teacher Leader. Onder begeleiding vertalen de Teacher Leaders wetenschappelijke inzichten over Zelfregulerend Leren en de rol van de docent daarbij richting hun eigen opleidingen en nemen het hele opleidingsteam mee aan de hand van Teacher Study Groups.
Uiteindelijk is het doel om de aandacht voor zelfregulerend leren structureel te verankeren in de lessen van onze (toekomstige) docenten. Het onderzoeksproject vindt niet alleen plaats binnen de hogeschool, maar ook binnen het project Mentoren op Zuid en binnen het voortgezet onderwijs.
In een eerste ontwerpgericht onderzoek, een pilotstudie, gingen opleiders, adviseurs en onderzoekers aan de slag. In studiejaar 2023-2024 ontwikkelden zij een leergang zelfregulerend leren met de teacher study group (docentstudiegroep) methode; een evidence-informed interventie voor realisatie van een collectieve, actieve en duurzame lerende aanpak van opleidingsteams in de eigen lespraktijk. De leergang zelfregulerend leren leidt een aantal docenten in onderwijsteams op tot studiegroepbegeleiders, die vervolgens het professionaliseringsproces zelfregulerend leren met hun collega-docenten vormgeven in hun eigen onderwijs.
In studiejaar 2024-2025 namen vijf opleidingsteams aan Hogeschool Rotterdam deel aan de Leergang Zelfregulerend leren. Een pilotstudie wees uit dat de leergang erin geslaagd was studiegroepbegeleiders zelfregulerend leren op te leiden die hiermee verder aan de slag gingen met hun collega-docenten in de eigen docenten en leverde informatie op over verdere verfijning van de leergang en hoe verder met follow-up onderzoek.
Vervolg
Studiejaar 2025-2026 richt zich op verdere verfijning van de leergang zelfregulerend leren met behulp van de uitkomsten vanuit de pilotstudie 2024-2025. Per studiejaar 2025-2026 vindt meerjarig follow-up ontwerpgericht onderzoek plaats naar de leergang zelfregulerend leren, met als doel na te gaan in hoeverre studiegroepbegeleiders en hun collega-docenten erin slagen met behulp van de leergang duurzame handelwijzen te implementeren in hun dagelijks onderwijs met behulp van de teacher study group (docentstudiegroep) methode, voor succesvol zelfregulerend leren van hun studenten. Wat zijn hierin bevorderende en belemmerende factoren, in welke context?
Onze ontwerpgerichte aanpak heeft als verwachte opbrengsten:
- Voor studenten: Meer zelfregulerend leren, meer kans op diplomabehaling, plezier in leren en welzijn.
- Voor opleidingsteams: Ontwikkeling van duurzame aanpakken zelfregulerend leren in het dagelijks onderwijs.
- Voor het (hoger) onderwijs: Een leergang zelfregulerend leren, teacher study group (docentstudiegroep) methode.
Docenten van de opleidingen Fysiotherapie, Facility Management, Automotive, Ad Management en verschillende lerarenopleidingen.
"Het oefenen met al die verschillende vormen gekoppeld aan theorieën, dat vind ik echt waardevol. Je kon wat je donderdag had besproken gelijk vrijdag in je lessen toepassen."
