In de voorgaande fasen heeft u de huidige positie van uw organisatie verkend, potentiële kansen voor data monetisation geïdentificeerd, initiatieven geprioriteerd, één of meerdere data monetisation-experimenten uitgevoerd en gereflecteerd op de factoren die beïnvloeden hoe data waarde kunnen creëren binnen uw organisatie.
Deze fase helpt u om van afzonderlijke initiatieven naar een meer samenhangende strategische richting te bewegen. In plaats van kansen te zien als losse projecten, ligt de focus nu op het bepalen hoe data op structurele wijze kunnen bijdragen aan de bredere ambities van uw organisatie op de lange termijn.
Een data monetisation-strategie beschrijft hoe een organisatie op een doelgerichte en duurzame manier waarde wil creëren uit data.
Deze waarde kan ontstaan via operationele verbetering, betere besluitvorming, sterkere klantrelaties, nieuwe diensten, ecosysteemsamenwerking of toekomstige digitale businesskansen.
Het doel van deze fase is om uw organisatie te helpen bepalen welke strategische richting het beste aansluit bij haar doelstellingen, capabilities en organisatorische context.
Het Data Monetisation Strategy Cross
Om organisaties te ondersteunen bij het bepalen van hun data monetisation-strategie maakt de Vaarroute gebruik van het Data Monetisation Strategy Cross, ontwikkeld op basis van bestaande wetenschappelijke inzichten en verder verrijkt door ervaringen uit het MONETA-project.
Figure: Data Monetisation Strategy Cross
Het framework helpt organisaties om te reflecteren op twee belangrijke vragen:
- Wordt data voornamelijk gebruikt om interne processen te verbeteren of om extern waarde te creëren voor klanten, partners of het bredere ecosysteem?
- Richt de organisatie zich voornamelijk op het verbeteren van bestaande activiteiten of op het verkennen van nieuwe kansen en innovatie?
Samen vormen deze dimensies vier strategische richtingen:
- Operational Optimisation,
- Customer Focus,
- Information Business,
- Future Ready.
Tabel: Overzicht van de vier strategische richtingen
|
Strategische richting |
Hoofdfocus |
Belangrijkste waardecreatie |
Typische voorbeelden |
|
Operational Optimisation |
Verbeteren van interne efficiëntie en besluitvorming |
Kostenreductie, productiviteit, operationele controle |
Dashboards, forecasting, procesoptimalisatie, automatisering |
|
Customer Focus |
Klanten beter begrijpen en bedienen |
Klanttevredenheid, klantbehoud, omzetgroei |
Gepersonaliseerde diensten, customer analytics, segmentatie |
|
Information Business |
Data en inzichten behandelen als verhandelbare assets |
Nieuwe inkomstenstromen |
Benchmarkingdiensten, analytics-as-a-service, dataproducten |
|
Future Ready |
Data gebruiken voor continue innovatie en ecosysteemsamenwerking |
Langetermijninnovatie en nieuwe businessmodellen |
AI-ondersteunde diensten, ecosysteemplatformen, voorspellende ecosystemen |
Organisaties blijven niet altijd binnen één strategische richting. Naarmate capabilities, ambities en samenwerkingen zich ontwikkelen, kunnen mkb-organisaties zich geleidelijk bewegen richting meer geavanceerde vormen van klantinzicht, data-gedreven dienstverlening, ecosysteemsamenwerking of innovatie.
Het framework helpt organisaties daarom niet alleen te reflecteren op hun huidige positie, maar ook op hun mogelijke toekomstige richting.
Bepaal uw eigen data monetisation-strategie
Na het verkennen van de vier strategische richtingen is de volgende stap om te bepalen welke strategie het beste past bij uw organisatie.
Het doel is niet om de “beste” strategie in algemene zin te identificeren, maar de strategie die het beste aansluit bij de doelstellingen van uw organisatie, de huidige capabilities, beschikbare middelen, marktcontext en langetermijnambities.
In de praktijk combineren veel mkb-organisaties elementen van meerdere strategieën. Toch hebben de meeste organisaties doorgaans één dominante strategische richting die hun huidige prioriteiten weerspiegelt, en één opkomende richting die in de toekomst steeds belangrijker kan worden.
Om deze reden maakt deze fase onderscheid tussen:
- een Primaire Strategie: de strategische richting die op dit moment het beste weerspiegelt waar uw organisatie vandaag staat, wat u voornamelijk probeert te bereiken en wat realistisch haalbaar is met de huidige capabilities en middelen; en
- een Secundaire Strategie: een strategische richting die in de toekomst belangrijker kan worden naarmate capabilities zich ontwikkelen, de organisatorische gereedheid verbetert, nieuwe samenwerkingen ontstaan of strategische ambities veranderen.
Om uw eigen primaire en secundaire data monetisation-strategie te bepalen, kunt u in het Excel-bestand ‘Data Monetisation Vaarroute Toolkit’ het werkblad ‘Strategic Positioning Tool’ gebruiken. Dit werkblad helpt uw organisatie om de vier strategische richtingen op een meer gestructureerde en praktische manier te evalueren.Met behulp van de tool kunt u iedere strategie beoordelen op meerdere evaluatiedimensies, zoals strategische aansluiting, huidige capabilities, haalbaarheid, toekomstig belang en potentieel voor waardecreatie. Op basis van deze scores genereert de tool automatisch:
- een eerste suggestie voor een Primaire Strategie,
- een mogelijke Secundaire Strategie, en
- een korte strategische interpretatie van de resultaten.
Aandachtspunt
De tool is niet bedoeld om een definitief antwoord te geven, maar om strategische reflectie en discussie binnen de organisatie te ondersteunen. In sommige gevallen vertegenwoordigt de strategie met de hoogste score vooral de huidige positie van de organisatie, terwijl een andere strategie juist een ambitieuzere toekomstige richting weerspiegelt.
De uitkomst van deze oefening moet daarom worden gezien als een strategisch vertrekpunt voor verdere discussie, prioritering en roadmapontwikkeling.