Wat moet er gebeuren met ‘Mario’, een 19-jarige jongen die verdacht wordt van verboden wapenbezit en voorbereiding van het plaatsen van een explosief? Moet hij bestraft worden volgens het volwassenenstrafrecht of het jeugdstrafrecht?
Het is duidelijk dat Mario verkeerde keuzes heeft gemaakt in zijn leven, maar maken wij, opvoeders, jeugdbeschermers, managers, beleidsmakers altijd de juiste keuze als we beslissen over het leven van een ander? Kunnen we echt contact maken met een jongere en zien wie de jongere is?
Studenten in actie: wat zou jij doen?
Aankomende social workers krijgen in hun beroep te maken met dit soort grote dilemma’s. Om te oefenen gingen op dinsdag 13 januari twee teams van studenten Social Work - Hogeschool Rotterdam met elkaar in debat over dit dilemma uit de praktijk van een jeugdreclasseerder van Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond (JBRR).
Ter voorbereiding op het debat volgde de studenten de les Debatteren kun je leren van docent Social Work Izabel Kapteijn. Daarna werkte beide teams aan de verdediging van hun toegewezen standpunt.
Om het publiek en de studenten meer inzicht in het onderwerp te geven, verzorgden twee sprekers een inleiding. Jolande uit Beijerse, hoogleraar justitiële jeugdinterventies aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, sprak over het ontstaan van het jeugdstrafrecht en de huidige vormgeving ervan In (inter)inationaal perspectief. Evelien Vlassenrood, gedragswetenschapper bij JBRR, gaf vervolgens inzicht in het adolescentenstrafrecht en schetste hoe gedragswetenschappers een casus beoordelen en tot een strafadvies komen.
Nadat het de jeugdreclasseerder van JBRR de casus en het dilemma had toegelicht, en de studenten en het publiek zich hadden voorbereid, gingen de twee teams met elkaar in debat. Het ene team pleitte voor het volwassenenstrafrecht om de samenleving te beschermen. ‘Stel je voor dat zo’n bom afgaat in jouw buurt?’ Het andere team vroeg aandacht voor het ontwikkelingsperspectief van de jongere en haalde het voorbeeld aan van een neef, die na een misstap een tweede kans kreeg en nu goed op weg is. Tenslotte lichtte Jeugdreclasseerder Rosanne, uit wiens praktijk het dilemma komt, toe welk advies zij zelf heeft uitgebracht.
“Het debat is een krachtig voorbeeld van persoonsvormend onderwijs: studenten verschijnen als professionals in wording en ervaren dat hun oordeelsvermogen in complexe situaties van grote betekenis is.”
lector Pedagogische professionaliteit van leraren
Lectoren in actie: wat is er nodig
Verschillende lectoren van Kenniscentrum Talentontwikkeling reflecteerden op de thema’s die aan bod kwamen, ieder vanuit hun eigen expertise. Roos de Wildt, lector Effectief beschermen van kinderen in onveilige gezinnen, verwees naar recente onderzoeken waaruit naar voren komt dat er steeds meer online jeugdcriminaliteit plaatsvindt, waaraan ook relatief meer hoogopgeleide jongeren deelnemen. Zij is benieuwd of deze ontwikkeling in de praktijk wordt herkend en of onderzoeksgegevens voldoende worden benut. De aanwezige professionals herkenden wel de opkomende online criminaliteit, maar geen grotere deelname van hoogopgeleide jongeren.
Clementine Degener, lector Stem van Kinderen in de Pleegzorg, legde de nadruk op de rol van de professional. Is er ruimte om écht naar jongeren te luisteren? Op donderdag 5 maart 2026 houdt Clementine haar lectorale rede Verborgen Stemmen waar zij aandacht vraagt voor verschillende perspectieven, in dit geval voor kinderen in de pleegzorg. Meld je hier aan voor de lectorale rede.
Tot slot benadrukte Carlos van Kan, lector Pedagogische professionaliteit van leraren, het belang van het samenbrengen van verschillende perspectieven. Bij complexe dilemma’s vraagt professioneel handelen om vertraging en het zorgvuldig afwegen van belangen van de jongere. Dat afwegen is volgens hem geen individuele, maar een collectieve verantwoordelijkheid, waarbij steeds de vraag centraal staat welke belangen het zwaarst wegen en waarom.
Stem van ervaringsdeskundigen
Aan het eind van de middag gaven vier ervaringsdeskundige jongeren een heel duidelijk advies: Als je juiste keuzes wil maken in dit soort dilemma’s, ga dan eerst in gesprek met de jongere zelf en neem onze mening serieus! Want de beslissing die je neemt gaat over ons leven.
Het studentendebat is een coproductie van Kenniscentrum Talentontwikkeling, Social Work - Hogeschool Rotterdam en Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond.
Met dank aan Jolande uit Beijerse, hoogleraar justitiële jeugdinterventies van Erasmus University Rotterdam, Evelien Vlassenrood, gedragswetenschapper en jeugdreclasseerder Rosanne van Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond voor hun mooie bijdragen. En lectoren Roos de Wildt, Clementine Degener en Carlos van Kan voor hun waardevolle reflecties.
Profielen was aanwezig en schreef er een mooi artikel over:
19-jarige met geladen vuurwapen plaatst studenten social work voor een dilemma - Profielen
