Ondersteunde Communicatie bij Afasie

Con-tAct, communicatietraining
Publicatiedatum: 01 januari 2017

Het ontwikkelen en implementeren van Con-tAct, een communicatietraining voor zorgprofessionals, met het doel de communicatie met personen met afasie te verbeteren.

Toon:

Introductie

Dit project komt voort uit de logopedische richtlijn ‘Diagnostiek en behandeling van afasie bij volwassenen’. Afasie is één van de mogelijke gevolgen van hersenletsel. Het is een taalstoornis, die gevolgen kan hebben voor het communicatieve vermogen van een persoon. Mensen die afasie hebben komen vaak moeilijk op woorden, begrijpen niet goed wat een ander zegt, hebben moeite met formuleren van geschreven taal en met het begrijpen van geschreven teksten. Gesproken en geschreven communicatie, zoals bijvoorbeeld een gesprek voeren, telefoneren of een mailtje sturen, is vaak moeilijk: zowel voor degene die afasie heeft als voor de gesprekspartner.

Aanleiding

Communicatie is een essentieel onderdeel van het zorgproces. Personen met afasie ervaren dat in de zorginstellingen waar zij verblijven, de communicatie met de zorgprofessionals vaak moeizaam verloopt. Uit onderzoek blijkt dat trainingen die zich richten op het verbeteren van de communicatievaardigheden van gesprekspartners van personen met afasie, effect hebben: gesprekken tussen personen met afasie en getrainde gesprekspartners verlopen beter dan gesprekken met ongetrainde gesprekspartners.

In de Richtlijn Afasie wordt logopedisten, die werken in zorginstellingen waar personen met afasie verblijven, aanbevolen om communicatieve vaardigheden van hun collega-zorgprofessionals te trainen. Hierbij kan worden gedacht aan fysiotherapeuten, ergotherapeuten, artsen en verpleegkundigen.

Projectbeschrijving

Om ervoor te zorgen dat logopedisten die hun collega-zorgprofessionals in hun zorginstelling willen trainen in het communiceren met cliënten met afasie, gebruik kunnen maken van een specifiek voor dit doel ontwikkelde communicatietraining, hebben Judith Oostveen (Radboudumc, Nijmegen), Nicole Jünger (OLVG, Amsterdam) en Philine Berns (Hogeschool Rotterdam) samengewerkt bij het ontwikkelen van een zodanige training: Training Con-tAct. Daarnaast is er een bijbehorende nascholingscursus voor logopedisten ontwikkeld waarin zij leren om Training Con-tAct in hun eigen zorginstelling aan te bieden.

In een onderzoeksproject wordt het effect van Training Con-tAct onderzocht.   

Relevantie

Er wordt onderzoek gedaan naar de kwaliteit van de zorg voor mensen met afasie. Dat onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat zorgverleners minder tijd besteden aan het geven van informatie over zorggerelateerde onderwerpen aan personen met afasie dan aan mensen zonder afasie, dat mensen met afasie een grotere kans lopen op verkeerde behandeling en dat sommige zorgverleners afasie zien als een aanleiding om de cliënt minder te betrekken bij het formuleren van doelen en het plannen van de therapie. Het blijkt dat communicatie-trainingen voor zorgprofessionals de communicatie met personen met afasie verbeteren. 

Project Con-tAct beoogt logopedisten te voorzien van een bruikbare en effectieve communicatietraining die via het verbeteren van de communicatieve vaardigheden van zorgprofessionals en het positief beïnvloeden van de communicatieve toegankelijkheid van de zorginstelling, bijdraagt aan de kwaliteit van de zorg aan mensen met afasie. 

Onderzoek

In dit project is Training Con-tAct ontwikkeld, een communicatietraining waarin zorgprofessionals getraind worden om zo goed mogelijk te communiceren met mensen met afasie. Daarnaast is Cursus Con-tAct ontwikkeld, een nascholingscursus voor logopedisten waarin zij leren om Training Con-tAct in hun eigen zorginstelling aan te bieden.

De training Con-tAct

In maart 2018 is Training Con-tAct gevolgd door 15 zorgprofessionals van Rijndam Revalidatie Rotterdam. Er wordt onderzocht wat het effect is van de training. Dit wordt gedaan aan de hand van vragenlijsten die worden afgenomen bij zowel zorgprofessionals als bij mensen met afasie, door middel van video-opnames van gesprekken tussen de deelnemers en mensen met afasie en door de inzet van focusgroepen met de zorgprofessionals en met mensen met afasie.

In een volgende fase zal het effect van Training Con-tAct verder worden onderzocht door de training aan te bieden in een aantal zorginstellingen waaronder een ziekenhuis, een revalidatiecentrum en een verpleeghuis. In elke instelling wordt een team van zorgprofessionals getraind om zo goed mogelijk te communiceren met iemand met afasie. Er zal, zowel kwalitatief als kwantitatief, worden onderzocht wat het effect van de training is op de communicatie tussen zorgprofessionals en personen met afasie en op de communicatieve toegankelijkheid van de instellingen.

Verbinding met het onderwijs

Training Con-tAct en Cursus Con-tAct zullen worden geïmplementeerd in het curriculum van de opleiding Logopedie van Hogeschool Rotterdam. Het feit dat de training zich richt op communicatievaardigheden van álle zorgprofessionals, maakt deze zeer geschikt voor de curricula van meerdere opleidingen van het Instituut voor de Gezondheidszorg (IVG).
Studenten logopedie voeren tijdens afstudeerprojecten deelonderzoek uit ten behoeve van de effectstudie. Ook bij het trainen van studenten van onder andere de opleidingen fysiotherapie, ergotherapie en verpleegkunde zullen studenten logopedie worden betrokken.

We gebruiken cookies om de website te verbeteren.