Ga direct naar de content

Betekenisvol Leven in de Buurt

Evaluatie van de ondersteuning van zorgmedewerkers bij omgaan met zingeving en levensvragen van ouderen
Publicatiedatum: 01 april 2015

Thuiszorgmedewerkers komen in hun werk in aanraking met de zingeving en levensvragen van ouderen, maar weten niet altijd hoe ze hier op een goede manier mee om kunnen gaan. In dit project worden geestelijke verzorgers ingezet als coach om zorgmedewerkers meer sensitief en vaardig te laten worden. Dit onderzoek evalueert wat de zorgmedewerkers en de cliënten hieraan hebben.

Toon:

Introductie

‘‘Waarvoor zou ik op moeten staan vandaag?’’ ‘‘Heb ik het wel goed gedaan in mijn leven?’’ Bij dit soort vragen en verzuchtingen staat de zorgverlener vaak met de mond vol tanden. Mensen zoeken naar de zin van hun leven en hun dag.

Wijkverpleegkundigen en –verzorgenden komen elke dag in aanraking met zingeving van de cliënt. Zij zien bijvoorbeeld aan de inrichting van de kamer dat iemand gelovig is, zij merken of iemand de dag optimistisch tegemoet gaat, of zij zien de worsteling van patiënten met pijn en eenzaamheid. De zorgverleners krijgen van hun cliënten vragen over de zin van het leven en de dood. Het zijn grote en kleine vragen van het leven waarbij zorgmedewerkers niet altijd weten hoe ermee om te gaan.

In dit project worden verpleegkundigen en verzorgenden van Laurens Thuiszorg ondersteund door projectmedewerkers (geestelijk verzorgers) om sensitiever te worden ten aanzien van zingevings- en levensvragen en daarop beter te reageren. Ook het netwerk van de cliënt en organisaties op het gebied van geestelijke verzorging in de buurt wordt betrokken. Het onderzoek evalueert wat medewerkers en ouderen hieraan hebben. De resultaten hiervan zullen worden gebruikt in zorgonderwijs en praktijk.

Projectbeschrijving

Zingeving is belangrijk: het draagt bij aan gezondheid, welzijn en kwaliteit van leven. Als mensen ouder worden kan het een uitdaging zijn om zin te ervaren. Ouderen hebben vragen als: ‘’Waar heeft mijn leven toe gediend?’’ ‘‘Waar hoor ik nog bij in deze tijd?’’ ‘‘Wat maakt mijn dag de moeite waard?’’ ‘’Kan ik iets bijdragen terwijl ik afhankelijk ben van zorg?’’ Ouderen blijven tegenwoordig zo lang mogelijk thuis in hun eigen omgeving. In de thuissituatie is geestelijke zorg minder beschikbaar dan voorheen in woonzorgcentra, terwijl daar mogelijk wel behoefte aan is. Welke rol kunnen thuiszorgmedewerkers hierin spelen? Zij zijn vaak al bekend bij ouderen, ook bij groepen die minder toegankelijk zijn.

Zorgprofessionals zeggen het moeilijk vinden zingeving te herkennen. De grote thema’s – met name rond het levenseinde – weten zij wel te benoemen, maar dagelijkse zingeving wordt niet makkelijk herkend. Ook vinden zij het moeilijk om te reageren. En wat vinden cliënten prettig of passend? Vaak reageren zorgmedewerkers vanuit hun eigen gewoonten, allemaal anders, en niet vanuit het waardensysteem van de cliënt.

In dit project worden teams van Laurens Thuiszorg gecoacht in het herkennen van zingeving bij ouderen en het vaardiger worden om daar op af te stemmen in de zorgrelatie. Daarnaast worden de organisaties ter attentie van zingeving in de buurt en stad in kaart gebracht en betrokken. De coaching wordt gestart vanuit de ervaringen op de werkvloer van de zorgmedewerkers. Uiteindelijk wordt duidelijk welke interventies de zorgmedewerkers kunnen inzetten om aan te sluiten bij de zingeving van de cliënt en wat methoden zijn om zorgmedewerkers dat te leren.

Onderzoek

Het onderzoek evalueert het project op twee niveaus:

  • Het niveau van de relatie tussen medewerker en cliënt
  • Het niveau van de coaching van de medewerker door de projectmedewerker.

De daarbij gehanteerde onderzoeksmethode is de Ervaren Baat Benadering. Dit is een methode om de opbrengst van interventies in complexe situaties op diepgaande wijze te evalueren vanuit het perspectief van de doelgroep. In deze methode wordt er gebruik gemaakt van verschillende (voornamelijk kwalitatieve) onderzoeksmethoden, zoals (participerende) observaties, interviews, focusgroepen, documentonderzoek.

We gebruiken cookies om de website te verbeteren.