ZeoUtility onderzoekt onder welke bedrijfscondities en systeemopstellingen mengsels van natuurlijke koudemiddelen (koolwaterstoffen) een warmtepomp aantoonbaar efficiënter maken dan gewone koudemiddelen. Het project richt zich op afgiftetemperaturen van 50 tot 95 °C, zoals nodig in bestaande utiliteitsgebouwen en warmtenetten.
Het project heeft drie doelen:
- Inzicht krijgen in het gedrag, de stabiliteit en de warmteoverdracht van deze mengsels onder realistische omstandigheden, en dit vergelijken met gewone koudemiddelen.
- Een nieuwe regeling ontwikkelen waarmee een warmtepomp zonder vast kookpunt veilig, betrouwbaar en efficiënt werkt.
Ontwerp- en selectie-instrumenten maken, waaronder een digital twin en software die per toepassing het beste mengsel kiest.
- Dutek ontwerpt en bouwt een prototype-warmtepomp van 50–100 kW voor afgiftetemperaturen van 50–95 °C.
- Universiteit Twente onderzoekt met simulaties en experimenten welke koolwaterstofmengsels geschikt zijn, met ondersteuning van DTI. Daarnaast bouwt UT een testopstelling op labschaal van maximaal 15 kW.
- Hogeschool Rotterdam ontwikkelt een regelstrategie voor warmtepompen met zeotrope koudemiddelen en een digital twin van het complete warmtepompsysteem. Hiermee worden de systeemdynamiek, regelstrategieën en verschillende systeemconfiguraties onderzocht.
- De mengsels worden vervolgens getest in de labopstelling en het prototype. UT onderzoekt onder meer warmteoverdracht, stabiliteit en de interactie met compressorolie. HR analyseert degradatie op basis van de experimentele data.
Tot slot vergelijkt HR de technische en economische prestaties met andere efficiëntiemaatregelen voor conventionele warmtepompen. Dit gebeurt voor drie utiliteitscasussen: bestaande utiliteitsgebouwen, warmtenetten en middelhoge-temperatuurtoepassingen.
Studenten van onder meer Werktuigbouwkunde, Technische Bedrijfskunde en Elektrotechniek worden betrokken bij de ontwikkeling van de digital twin, bijvoorbeeld via experimenten, data-analyse en kostencalculaties.
Binnen Hogeschool Rotterdam wordt daarnaast samengewerkt met het DataLab en het Energietransitielab. Met een bestaande warmtepomp worden vooraf metingen en tests uitgevoerd om kennis en ervaring op te bouwen voor de ontwikkeling van de digital twin binnen ZeoUtility.
- Testopstelling op labschaal (≤ 15 kW)
- Werkend prototype (50–100 kW)
- Inzicht in mengselgedrag en stabiliteit
- Gevalideerde prestatiegegevens op lab- en prototypeschaal
- Digital twin van het warmtepompsysteem
- Gevalideerde regelstrategie voor zeotrope koudemiddelen
- Gekalibreerde modellen en selectie-software
Benchmark van prestaties en kosten ten opzichte van conventionele warmtepompen
Dutek Energy Solutions (penvoerder) bouwt de test-warmtepomp. De Universiteit Twente onderzoekt de mengsels. Hogeschool Rotterdam ontwikkelt de digital twin, de regeling en de vergelijking.
Het Danish Technological Institute (DTI) deelt kennis over koudemiddelmengsels en regelingen. Alfa Laval, Frascold en Benegas leveren onderdelen en koudemiddelen. Wageningen University & Research, Provinciehuis Overijssel en Unica denken mee als klankbordgroep.
Projectfeiten
|
Looptijd |
mei 2026 – maart 2028 |
|
Lectoraat |
Integrale Energiesystemen in Industrie en Haven |
|
Financiering |
TKI Urban Energy – PPS-innovatiesubsidie 2026 |
|
Betrokken onderzoekers |
Dr. ir. Gijsbert Korevaar, Dr. ir. ing. Brendon de Raad, Ir. Cheng Liang, Ing. Hidde Postma |