For English scroll down
Op Hogeschool Rotterdam studeren en werken mensen met allerlei achtergronden naast elkaar. Juist daarom is het waardevol om iets te weten van elkaars religieuze en culturele tradities. Door stil te staan bij de ramadan ontstaat ruimte voor begrip, gesprek en echte ontmoeting.
Wat is de ramadan en waarom vasten moslims?
Het woord ramadan komt van ramida, wat ‘verschroeid door de hitte van de zon’ betekent. Die betekenis kun je letterlijk nemen, want moslims vasten in alle omstandigheden – of het nu snikheet is of ijskoud. Maar de ramadan heeft ook een figuurlijke betekenis: het is een maand van spirituele zuivering en zelfreflectie.
Tijdens ramadan verdiepen moslims zich in de Koran en in hun relatie met Allah. Ze staan extra stil bij hun gedrag, vermijden zondes en richten zich op gebed, bezinning en medeleven. Door niet te eten en te drinken overdag, ervaren zij opnieuw de waarde van voedsel en voelen zij zich sterker verbonden met mensen die in armoede leven.
Een belangrijk onderdeel daarvan is het geven van aalmoezen, de zogenoemde Zakat. Dit is een van de vijf zuilen van de islam en een manier om solidariteit concreet te maken. Zakat kan het hele jaar door worden gegeven, maar veel moslims kiezen ervoor dit tijdens de ramadan te doen, omdat deze maand in het teken staat van bezinning en vrijgevigheid.
De ramadan staat voor spirituele zuivering, zelfreflectie en hernieuwde toewijding
Wat zijn de regels voor vasten?
De regels rondom het vasten worden beschreven in het tweede hoofdstuk van de Koran. Tijdens de vastenperiode onthouden moslims zich van eten en drinken tussen zonsopgang en zonsondergang. Ook roken en seksuele gemeenschap zijn in deze uren niet toegestaan. Daarnaast wordt van gelovigen verwacht dat zij ruzie en negatief gedrag vermijden.
Het vasten wordt bij zonsondergang verbroken met de iftar. Traditioneel begint dit moment met water en een dadel. Veel moslims eten ’s avonds samen met familie of nodigen anderen uit om aan te schuiven. Samen eten en delen is een belangrijk onderdeel van de ramadan.
Vóór zonsopgang eten moslims een vroege maaltijd: suhur, een soort ontbijt. Daarna volgt het ochtendgebed. Sommige mensen gaan daarna weer slapen, anderen beginnen hun dag meteen. Hoe moslims de dag precies invullen, verschilt per persoon.
Moet iedereen vasten?
Niet iedereen hoeft te vasten tijdens de ramadan. Er zijn uitzonderingen voor ouderen, kinderen, reizigers, mensen die ziek zijn en mensen die zwanger zijn of borstvoeding geven. Ook moslims die ongesteld zijn of postnatale bloedingen hebben, hoeven tijdelijk niet te vasten.
In veel gevallen worden gemiste dagen later ingehaald, bijvoorbeeld na herstel van ziekte. Wanneer dat niet mogelijk is, kan het vasten worden gecompenseerd door het geven van een maaltijd aan iemand in nood.
Wanneer begint en eindigt de ramadan?
De islamitische kalender is gebaseerd op de maan, in tegenstelling tot de zonnekalender die we in Nederland gebruiken. Daarom begint de ramadan pas als de nieuwe maan zichtbaar is – meestal een dun streepje aan de hemel. Het moment waarop dat gebeurt, verschilt per locatie. Daarom kan het zijn dat moslims in het ene land al vasten, terwijl dat in het andere nog moet beginnen.
Omdat de maankalender korter is dan de zonnekalender, schuift de ramadan elk jaar iets op. In 2026 begint de ramadan op 18 februari bij zonsondergang. Het vasten start dan op de ochtend van 19 februari.
Eid al-Fitr
De laatste dag van de ramadan heet Eid al-Fitr, oftewel: het feest van het verbreken van het vasten. In Nederland staat Eid ook wel bekend als het Suikerfeest, vanwege de zoetigheden die worden gegeten. Toch pleiten steeds meer moslims ervoor om die naam niet langer te gebruiken, omdat die voorbijgaat aan de diepere betekenis van het feest: saamhorigheid, vergeving en zorg voor anderen.
Moslims vieren Eid samen met familie en vrienden. Ze dragen vaak hun mooiste kleding, bezoeken de moskee voor het speciale Eid-gebed en nodigen elkaar uit om samen te eten.
Een belangrijk onderdeel van de dag is de aalmoes Zakat al-Fitr. Die is verplicht en wordt gegeven als dank voor het kunnen vasten. Het zorgt er ook voor dat mensen in armoede genoeg te eten hebben tijdens de feestdagen.
Tijdens Eid wensen moslims elkaar een gezegend feest toe met de woorden: Eid mubarak.
Beleef samen de Iftar
Op Hogeschool Rotterdam delen we meer dan alleen colleges en deadlines. We delen ook verhalen, tradities en momenten die voor elkaar belangrijk zijn. Daarom organiseren studenten en docenten van de opleiding Bouwkunde samen met INCLUDED op donderdag 26 februari een open Iftar.
Benieuwd wat vasten in de praktijk betekent? Of hoe het voelt om samen het vasten te verbreken? Tijdens deze avond schuif je aan, stel je vragen en hoor je persoonlijke verhalen. Gewoon door samen te eten en met elkaar in gesprek te gaan, leer je elkaar beter kennen.
Iedereen is welkom. Of je nu vast, nieuwsgierig bent of gewoon samen wilt eten. Deelname is gratis.
Read in English
Ramadan is the holiest month of the year for Muslims. During this period, they fast from sunrise to sunset. But what does that mean in practice? Souraya from our student editorial team and intern Ayman explain the meaning of Ramadan, why Muslims fast, and what the rules involve.
In a diverse educational community like Hogeschool Rotterdam, understanding one another’s religious and cultural traditions is not an extra, it is part of inclusive learning and collaboration. Paying attention to Ramadan creates space for dialogue, awareness, and connection.
What Is Ramadan?
The word Ramadan is derived from the Arabic word ramida, meaning “scorched by the heat of the sun.” This can be understood literally, as Muslims fast in all circumstances, whether it is hot or cold. At the same time, the month has a symbolic meaning. Ramadan stands for spiritual purification, self-reflection, and renewed devotion.
During this month, Muslims deepen their engagement with the Qur’an and reflect on their relationship with Allah. They pay extra attention to their behavior, avoid sinful actions, and focus on prayer, reflection, and compassion. By refraining from food and drink during the day, they are reminded of the value of nourishment and develop greater empathy for people living in poverty.
An important part of this is giving charity, known as Zakat. It is one of the Five Pillars of Islam and a concrete expression of solidarity.
What Does Fasting Involve?
The rules of fasting are described in the second chapter of the Qur’an. From sunrise to sunset, Muslims abstain from eating and drinking. Smoking and sexual relations are also not permitted during these hours. In addition, believers are expected to avoid conflict and negative behavior.
The fast is broken at sunset with the iftar. Traditionally, this begins with water and a date. Many Muslims share the evening meal with family or invite others to join them. Sharing food and hospitality is an essential part of Ramadan.
Before sunrise, Muslims eat suhur, an early morning meal, followed by the dawn prayer. Daily routines differ from person to person. Some choose to rest more, while others continue their regular study or work schedule.
Who Is Exempt from Fasting?
Not everyone is required to fast. Exceptions apply to children, the elderly, travelers, people who are ill, pregnant women, and women who are breastfeeding. Women who are menstruating or experiencing postnatal bleeding are also temporarily exempt.
In many cases, missed days are made up later, for example after recovery from illness. If making up the fast is not possible, it can be compensated by providing a meal to someone in need.
When Does Ramadan Take Place?
The Islamic calendar is based on the lunar cycle. Ramadan begins when the new moon becomes visible. Because the lunar calendar is shorter than the solar calendar used in the Netherlands, Ramadan shifts each year.
In 2026, Ramadan begins at sunset on 18 February. The first day of fasting starts on the morning of 19 February.
Eid al-Fitr
Ramadan concludes with Eid al-Fitr, the festival marking the end of fasting. In the Netherlands, it is sometimes referred to as the “Sugar Feast” because of the sweets that are shared. However, many Muslims prefer the original name, as it better reflects the deeper meaning of the celebration: gratitude, forgiveness, solidarity, and care for others.
On this day, Muslims attend a special prayer at the mosque, wear festive clothing, and gather with family and friends. Zakat al-Fitr, a mandatory form of charity, is also given to ensure that everyone has enough food to celebrate. The traditional greeting is: Eid mubarak.
