Ga direct naar de content

Moving

Schooltransitieprogramma voor jongeren met autismespectrumproblemen
Publicatiedatum: 01 september 2015

Van jongeren met autismespectrumproblemen wordt verwacht dat zij steeds meer meedoen in het reguliere onderwijs. Dat valt niet altijd mee. Vooral de overstap van de vertrouwde basisschool naar de vaak grotere en drukkere school in het voortgezet onderwijs wordt door de jongere, maar ook door ouders en leerkrachten vaak als probleem ervaren. Kenniscentrum Zorginnovatie gaat samen met andere onderzoekers, praktijkprofessionals en de doelgroep in de studie Moving een preventieprogramma onderzoeken waarmee jongeren met autismespectrumproblemen, hun leraren en ouders worden ondersteund bij de transitie naar het voortgezet onderwijs.

Toon:
Introductie

Jongeren met autismespectrumproblemen vinden het moeilijk om goed contact te leggen met andere mensen en moeten veel moeite doen om niet overspoeld te raken door de vele prikkels die op hen afkomen in een nieuwe omgeving. Zeker in de overstap van de basisschool naar het voortgezet onderwijs komt veel op deze jongeren af: onbekende leerlingen en leerkrachten, veel wisselingen in klassen, onduidelijkheid over wat de bedoeling is van vrije uren en op het schoolplein. Voor jongeren met autismespectrumproblemen zijn dit vaak angstige situaties waarin ze moeite hebben om zich staande te houden. Een consequentie kan zijn dat hun leerprestaties verminderen, ze zich eenzaam en kwetsbaar voelen, gepest worden en niet meer naar school (willen) gaan. Het is daarom belangrijk om te zorgen voor een soepel lopende overstap. Dit biedt kinderen optimale kansen om talenten te ontwikkelen en een succesvolle loopbaan op te bouwen.

In Engeland is er een schooltransitieprogramma (Transition Pack) voor deze jongeren opgezet en de eerste resultaten zijn veelbelovend. Hogeschool Leiden heeft in samenwerking met Hogeschool Rotterdam (Kenniscentrum Zorginnovatie) en de afdeling Kinder- en Jeugdpsychiatrie van het Erasmus MC goede contacten met de onderzoekers van dit programma. In deze samenwerking is er een RAAK-PRO subsidie binnen gehaald om dit schooltransitieprogramma voor Nederland geschikt te maken.

Projectbeschrijving

De onderzoekers beogen met het toekomstige preventieprogramma goede, soepel verlopende schooltransities te bieden aan jeugdigen met autismespectrumproblemen. Zo krijgen deze jongeren optimale kansen om hun talenten te ontwikkelen en een succesvolle loopbaan op te bouwen.

De studie Moving bestaat uit twee fasen. De eerste fase betreft het vertalen en bruikbaar maken van het Engelse Transition Pack (TP) voor het Nederlandse onderwijssysteem. Uit recent Brits onderzoek blijkt dat dit preventieprogramma de gedrags- en emotionele problemen van jeugdigen met autismespectrumproblematiek tijdens de transitie van de basisschool naar de school voor voortgezet onderwijs significant reduceert. De tweede fase betreft het onderzoeken van de effectiviteit van de Nederlandse versie van het Transition Pack ten opzichte van de diversiteit aan reguliere ondersteuning die de betrokken scholen momenteel bieden gedurende de transitie van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs.

Het onderzoek sluit nauw aan bij de expertise van de onderzoekslijn Publieke Zorg en Preventie voor Jeugd van Patricia Vuijk. Binnen deze studie wordt mede voortgebouwd op succeservaringen en leerpunten in de reeds afgeronde- en lopende projecten binnen haar onderzoekslijn, waaronder de studie FLOW. Het onderzoek is bovendien ingebed in de Academische Werkplaats Autisme Samen doen!’.

Fase 1: Ontwikkeling TP-Nederlandse versie (TP-NL)

Fase 1 heeft als doel om het Transition Pack (TP) bruikbaar te maken voor de Nederlandse scholen in het primair- en voortgezet onderwijs. Dit deel bestaat uit een aantal stappen:

  1. het TP vertalen naar het Nederlands;
  2. deze vertaling aanpassen en geschikt maken voor het Nederlandse onderwijssysteem;
  3. in overleg met de auteurs van het TP deze aanpassingen doorvoeren;
  4. de aangepaste TP-NL terugvertalen zodat de auteurs van het TP kunnen nagaan of de opzet van het TP gelijk is gebleven.

Fase 1 is in september 2015 gestart. Dit zal afgerond worden met een pilotstudie bij jongeren met autismespectrumproblemen, hun ouders en docenten, om na te gaan of het Nederlandse Transition Pack goed toegepast kan worden op scholen in het primair- en voortgezet onderwijs, en in de thuissituatie van de jongeren.

Tijdspad

Vanaf september 2015 is gestart met het vertalen, aanpassen en terugvertalen van het Transition Pack. In januari 2016 wordt een pilotstudie opgezet. In september 2016 is TP-NL klaar is er een trainingspakket gerealiseerd om dit Nederlandse Transition Pack op scholen eigen te maken.

Fase 2: Quasi-experiment

Fase 2 heeft als doel om de effectiviteit van het Nederlandse Transition Pack (TP-NL) te onderzoeken. Dit gebeurt op twee manieren: 

  1. Om na te gaan op welke manier de reguliere begeleiding van jongeren met autismespectrumproblemen vanuit het primair- en voortgezet onderwijs effect heeft op de ervaren angst van jongeren in de periode voordat het quasi-experiment plaatsvindt, is er in september 2016 een basismeting (het zogenoemde T0). In deze basismeting worden alleen jongeren (en hun ouders) met autismespectrumproblemen die net zijn gestart zijn op de vestigingen van hun school op het voortgezet onderwijs, gevraagd om drie vragenlijsten in te vullen.
  2. De vraag of TP-NL een effectief programma is, wordt beantwoord met behulp van een quasi-experiment met een experimentele conditie (dus de scholen waar gebruik wordt gemaakt van het Transition Pack) en een controleconditie (het zogenoemde ‘transitie as usual’).

We gebruiken cookies om de website te verbeteren.