De energietransitie in het HIC vraagt om nieuwe kennis, vaardigheden en diepgaande ketenregie. Hoewel er veel aandacht is voor technisch personeel, ontbreekt het aan een flexibel en interdisciplinair scholingsaanbod voor hoger opgeleide professionals die de transitie coördineren. Deze groep voorlopers heeft dringend behoefte aan vaardigheden zoals systeemdenken, politiek-bestuurlijke sensitiviteit en het hanteren van frictie bij exnovation (de afbraak van het oude fossiele regime). Bovendien stuiten professionals na klassieke leertrajecten vaak op een bureaucratische 'arena-bubbel', waarbij hun vernieuwingsenergie wordt afgestoten door de risicomijdende beheersreflex van de staande organisatie. Het project creëert een hiërarchievrije innovatieomgeving om dit te doorbreken.
Over het project
Het Lectoraat Docentprofessionalisering en het Erasmus Center for Energy Transition ontwerpen, ontwikkelen en implementeren de AnchorED Arena’s. Professionals uit verschillende organisaties werken in een intensief traject van zes sessies samen aan urgente, gedeelde havenvraagstukken rondom energie, grondstoffen en klimaatneutrale bedrijfsvoering. Het programma hanteert een dubbele leerlaag van transitieontwerp en professionele ontwikkeling (Anchor & ED) om deelnemers te transformeren tot actieve veranderregisseurs.
Parallel aan deze leeromgeving loopt een participatief actieonderzoek onder begeleiding van de Reflexieve Monitor. Dit onderzoek is gestructureerd rondom drie specifieke, frictie-intensieve onderzoekslijnen:
- Bicultureel Ambtelijk Vakmanschap en Triple-Loop Learning: Onderzoek naar de innerlijke identiteitsverschuiving van professionals wanneer zij lineaire routines loslaten, complexiteit omarmen en dit legitiem vertalen naar hun omgeving.
- De Dynamiek en Frictie van Exnovation: Onderzoek naar hoe professionals de psychologische en institutionele frictie hanteren bij het doelgericht uitfaseren en ontmantelen van fossiele technologieën en belangen.
- De Effectiviteit van de Thuisfront-Strategie: Evaluatie van de transfer-paradox; in welke mate slagen professionals erin hun moederorganisatie via gerichte micro-interventies te betrekken en te kantelen?
Het project is onderdeel van een breder Leven lang ontwikkelen (LLO)-katalysatorprogramma onder penvoerderschap van de Erasmus Universiteit Rotterdam.
Elke AnchorED Arena start vanuit een concreet en gedeeld praktijkprobleem. De methodiek combineert vooraanstaande transitiemodellen met systemische ontwerpmethodieken, waarbij de Reflexieve Monitor op basis van real-time observaties en kwalitatieve logboekoogst reflecteert:
- Sessie 1 (Rich Context): Ontrafelen van de lock-ins en congesties om de baseline van defensieve systeemreflexen vast te leggen.
- Sessie 2 (Ecosysteem & Governance): Mappen van machtsdynamiek binnen de Quintuple Helix.
- Sessie 3 (Visievorming & Toekomstdenken): Beeldvorming en prototypen van de post-fossiele haven.
- Sessie 4 (Backcasting & Interventielogica): Chronologisch achteruitredeneren en het ontwerpen van een causale Exnovation-roadmap.
- Sessie 5 (Lab-Ontwerp & Regime-Bending): Ontwikkelen van een ontwerp voor co-creatieve innovatieruimes (labs, studio’s en agora’s).
- Sessie 6 (Transitie-agenda & Borging): Activeren van Triple-Loop learning en een finale identiteitsreflectie.
- Acht operationele pilot-arena’s rondom de meest kritieke competentieknelpunten in het HIC.
- Versterking van het verandervermogen en het bicultureel vakmanschap van minimaal 75 experts in de haven.
- Nieuwe LLO-leeroplossingen en spin-off cursussen gebaseerd op concrete praktijkinzichten.
- Onderzoek naar de effectiviteit van de arena-methodiek op zowel individueel werknemersniveau als organisatiedoelen.
Dit LLO-project is complementair aan het reguliere hbo- en wo-onderwijs. De praktijkinzichten en onderzoeksdata uit de AnchorED Arena’s worden direct benut om het professionele scholingsaanbod te verrijken via het Center for Teaching and Learning (CTL) van Hogeschool Rotterdam en gespecialiseerde EUR-instituten zoals UPT en ECET.
Het project is een samenwerking tussen Hogeschool Rotterdam, Erasmus Universiteit en bedrijven zoals Shell, Van Oord, Vopak, Rabobank en Dura Vermeer. De partners brengen praktijkervaring in en leveren input voor de leeroplossingen. Samen wordt gewerkt aan het versterken van het lerend vermogen in de sector.
Projectfeiten
|
Looptijd 2025-2028 |
Financiering LLO-Katalysatorregeling |
Lectoraat |
|
