Zomers worden steeds heter en de kans op extreme droogte neemt alleen maar toe. De onderzoeksprojecten Thirsty Cities en Fertile Soils richten zich op het klimaatbestendig en waterrobuust maken van de stad en samenleving. In 2025 gingen beide projecten van start met financiering van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Hogeschool Rotterdam speelt hierin een belangrijke rol. Met hun afstudeeronderzoek leverden Niels Baars, Remco Peters en Soufiane El-Irhani een bijdrage aan deze twee onderzoeksprojecten.
Thirsty Cities
Het project Thirsty Cities onderzoekt hoe Nederlandse steden beter bestand kunnen worden tegen toenemende droogte en watertekorten als gevolg van klimaatverandering. Daarbij is aandacht voor de gevolgen voor mensen, natuur, gebouwen en infrastructuur. Samen met gemeenten, kennisinstellingen en praktijkpartners ontwikkelt het project kennis, tools en handelingsperspectieven voor een klimaatbestendige en waterrobuuste gebouwde omgeving.
Onderzoek van Remco Peters: de impact van droogte op watergebruikers
Voor dit project deed Remco Peters onderzoek naar droogte in steden en de gevolgen daarvan voor verschillende watergebruikers, zoals huishoudens, bedrijven en groenvoorzieningen. Samen met waterschappen en de gemeente Rotterdam onderzocht hij de rol van drinkwater, oppervlaktewater en grondwater.
Omdat er nog weinig overzicht bestaat, ontwikkelde Remco een methode om te bepalen welke gebruikers kwetsbaar zijn voor droogte en waarom. Daarbij keek hij naar drie aspecten: blootstelling (in hoeverre de gebruiker met droogte te maken krijgt), gevoeligheid (hoe afhankelijk de gebruiker is van water) en adaptief vermogen (in hoeverre een gebruiker zich kan aanpassen).
Remco: “Uit mijn onderzoek blijkt dat de gevolgen van droogte sterk afhangen van lokale omstandigheden. In Rotterdam gaat het bijvoorbeeld vaak meer om waterkwaliteit dan om watertekorten. De methode biedt waardevolle inzichten in kwetsbaarheid. Maar er is aanvullend onderzoek nodig om hier beleid op te baseren.”
Onderzoek van Soufiane El-Irhani: data als hulpmiddel bij droogte
Droogte merken we vaak pas op wanneer de schade al zichtbaar wordt, en dan zijn we eigenlijk te laat. Student Soufiane El-Irhani: “Door droogte eerder zichtbaar te maken, bijvoorbeeld via grondwaterstandsveranderingen, kunnen we sneller ingrijpen en schade beperken.”
Op basis van beschikbare grondwaterdata ontwikkelde Soufiane een analysemethode. Daarmee bracht hij de gevolgen van neerslagtekorten voor de ondergrond en stedelijk groen in kaart. Hiervoor gebruikte hij gegevens uit twee verschillende Rotterdamse wijken en keek hij naar satellietbeelden om de gezondheid van groen te meten.
Het onderzoek van Soufiane laat zien dat veranderingen in weer en grondwater vaak pas na verloop van tijd effect hebben op stedelijk groen. Ook blijkt dat de situatie per locatie kan verschillen, bijvoorbeeld door invloed van getijden. Deze kennis helpt beheerders om droogte beter te signaleren en de vitaliteit van stedelijk groen te beschermen.
Fertile Soils
Groenblauwe structuren zijn gebieden waarin groen en water met elkaar verbonden zijn. Fertile Soils onderzoekt hoe deze gebieden kunnen bijdragen aan een sterke verbinding tussen stad en landelijk gebied. Het project kijkt ook naar de rol van landschapsdiensten, zoals waterberging en biodiversiteit, bij het toekomstbestendig maken van regio's.
Onderzoek van Niels Baars: wat gebeurt er als het water verder stijgt?
Voor dit project onderzocht Niels Baars in opdracht van de gemeente Rotterdam hoe de regio Rijnmond-Drechtsteden zich kan voorbereiden op een toekomst met zeespiegelstijging, verzilting en extremere waterstanden.
“In de regio spelen meerdere belangen”, vertelt Niels. “Denk aan de haven, natuur, landbouw en woningbouw. Daardoor is keuzes maken lastig. Wat gebeurt er als de regio kiest voor sterkere dijken? Of juist voor meer ruimte voor water en natuurlijke processen? Met verschillende toekomstscenario’s bracht ik de gevolgen van deze keuzes in kaart.”
Uit zijn onderzoek blijkt dat er geen perfecte oplossing is. Elke strategie heeft voor- en nadelen. Het ontwikkelde model helpt om de gevolgen van deze keuzes beter te begrijpen en hierover het gesprek aan te gaan met betrokken partijen.
Belangrijke bijdrage
Met hun onderzoek leverden de studenten een belangrijke bijdrage aan de maatschappelijke opgave Duurzame Delta. Volgens het juryrapport sluit het onderzoek 1-op-1 aan bij dit strategische thema.
Uit het rapport: “De studenten werkten als volwaardige onderzoekers binnen NWO-projecten. Hun werk laat zien hoe praktijkgericht onderzoek kan bijdragen aan kennisontwikkeling, innovatie en oplossingen voor de uitdagingen van morgen. De drie studenten slaagden er samen met docent-onderzoekers in om onderwijs en onderzoek nauw te verbinden met de praktijk.”
De Toekomstmakers Awards
De Toekomstmakers Awards worden jaarlijks tijdens de jaaropening uitgereikt aan projecten waarin onderwijs, onderzoek en het werkveld samenwerken aan maatschappelijke opgaven. Er is een prijs voor iedere opgave waar Hogeschool Rotterdam voor staat: Toekomstbestendige Economie, Duurzame Delta, Vitale Gemeenschap en Slimme & Sociale Stad.