VU-hoofddocent Menno van der Schoot opende de conferentie met zijn keynote Taal, denken en begrijpen in tijden van AI waarin hij toelichtte hoe taal bijdraagt aan ons denken en de vorming van begrip. Begrip laat zich niet vooraf definiëren of zich aflezen uit een talig eindproduct. “Het vermogen om orde te scheppen is een voorwaarde voor beklijvend begrip, wat je je alleen toe-eigent als je de ordening zelf creëert. Daarom is het onverstandig om het aanbrengen van orde uit te besteden aan AI.”
“Het vermogen om orde te scheppen is een voorwaarde voor beklijvend begrip, wat je je alleen toe-eigent als je de ordening zelf creëert. Daarom is het onverstandig om het aanbrengen van orde uit te besteden aan AI.”
VU-hoofddocent
Intermezzo
Lector Jacqueline van Kruiningen blikte vervolgens terug op ruim vier jaar lectoraat en kenniskring Taalbewust hoger onderwijs. Met de titel van haar lezing (Intermezzo) drukte ze spreekwoordelijk op de pauzeknop om terug en vooruit te kijken: de afronding van lectoraat en kenniskring Taalbewust Hoger Onderwijs én de start van de implementatie van het nieuwe hogeschoolbrede taalbeleid.
Opbrengsten lectoraat
Jacqueline gaf een overzicht van de opgeleverde kennisproducten, zoals de kennisbasis en online leidraad. Deze zijn ontwikkeld via literatuur- en praktijkonderzoek en nauwe samenwerking tussen taalonderwijsadviseurs en docenten. Centraal staat dat taal, vakinhoud en leren onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. Taalbewust onderwijs helpt studenten hun vakspecifieke taal- en denkvaardigheden te versterken. Vaardigheden die essentieel zijn voor studiesucces en professioneel handelen.
De opgebouwde expertise, kennisdeling en co-creatie leidden tot concrete curriculumvernieuwing en betere onderwijskwaliteit. Tegelijk vormen ze een stevige basis voor de verdere implementatie van strategisch taalbeleid binnen de hogeschool. “Met het lectoraat hebben we een fundament gerealiseerd voor het werken aan taal binnen de opleidingen van onze hogeschool en hebben we ruimte gecreëerd voor reflectie, verdieping, vertraging en onderzoek.”
“Met het lectoraat hebben we een fundament gerealiseerd voor het werken aan taal binnen de opleidingen van onze hogeschool en hebben we ruimte gecreëerd voor reflectie, verdieping, vertraging en onderzoek.”
Lector Taalbewust hoger onderwijs
Workshops en reflecties
Na een korte pauze namen de aanwezigen deel aan verschillende workshops. Zo verzorgde Mirjam de Bruijne de workshop Uitvoeringsprincipes taalbewust hoger onderwijs. Taal moet niet worden gezien als een apart onderdeel of los vak, maar als iets dat verweven is in alle onderdelen van het onderwijs. Taalbewust hoger onderwijs vraagt dan ook om een integrale en gezamenlijke aanpak. Een belangrijke succesfactor daarbij is dat teams en leidinggevenden het belang van taal erkennen en ondersteunen. “Zonder die gezamenlijke visie blijft taalontwikkeling vaak hangen bij losse initiatieven van enthousiaste docenten.“ “Het werkt pas echt als taal wordt gedragen in de opleiding”, vertelt een deelnemer.
“Zonder die gezamenlijke visie blijft taalontwikkeling vaak hangen bij losse initiatieven van enthousiaste docenten.“ “Het werkt pas echt als taal wordt gedragen in de opleiding.”
Daarnaast verzorgden Marina Admiraal en Dave van Dokkum een workshop over taalbewuste didactiek. Menno van der Schoot gaf een verdiepende workshop over de impact van AI op denken en leren, en Edwin de Vette en Randy Middendorp lieten hun workshopdeelnemers kennismaken met taalbewust toetsen en opleiden.
Taal is HOT
In het afsluitende panelgesprek nam Rivi Godfried samen met hogeschoolcollega’s Michel van der Eijk, Marleen Ellen Vervoort en Sabine van Vilsteren plaats. Allereerst vertelden zij meer over hoe zij zich vanuit hun eigen rol, opleidingsspecifiek, bezighouden met taalbewust onderwijs. Vervolgens werden verschillende stellingen aan hen voorgelegd. Daarbij gingen de panelleden onder andere in op het gebruik van AI en kritisch redeneren en werd het belang om taal continu onder de aandacht te houden onderstreept.
Ondanks de hittegolf was er een enthousiaste opkomst, waarmee de woordspeling “Taal is HOT (Hoger Onderwijs Taalbewust)” van taalonderwijsadviseur en dagvoorzitter Tamar Israël nog eens extra werd bekrachtigd.
Impressie van de middag
