Menu
    English

    Promotieonderzoek over de vorming van de studentindentiteit

    17 juni 2024

    Claudia Gomes is promovenda bij Kenniscentrum Talentontwikkeling. Eerder ontwikkelde ze als beleidsonderzoeker het 100-dagen onderzoek, maar met een hoop data die daar werd verzameld, gebeurde naar haar mening te weinig. Dit inspireerde haar om dieper de data in te duiken en een onderzoek naar Student Sense of Belonging te doen. Na het opleveren van de publicatie I Belong here, wist ze waar ze de volgende komende vier jaar haar tanden in wilde zetten: voorbij die eerste 100 dagen kijken en onderzoeken hoe studenten een studentidentiteit ontwikkelen en wat ze daarbij voor ondersteuning nodig hebben. “Ik wil studenten en docenten handvatten bieden om hen die het wat lastiger hebben, eerder te signaleren en zo hopelijk uitval te verminderen.”

    Het eerste jaar is volgens Claudia cruciaal voor het vormen van een studentidentiteit. Zodra je de hogeschool binnenstapt, verlies je je identiteit van middelbare scholier of mbo’er. In de eerste twee semesters in het van belang dat studenten aan de hand meegenomen worden en daarna langzaam weer worden losgelaten. “Alles wat misgaat in het eerste jaar, neem je mee in de voortgang van je studie. Als je niet goed leert hoe studeren op het hbo gaat en je maar doorgaat op die onjuiste manier, dan kan dat leiden tot studievertraging of zelfs uitval. Ik heb het idee dat dat niet hoeft als je vanaf het begin af aan goede dingen toevoegt. Als studenten zich vanaf dag één thuis voelen op de hogeschool, en een hbo student identiteit vormen, dan raken ze eerder intrinsiek gemotiveerd voor hun studie en kunnen ze komen tot diepgaand leren.” Claudia ziet ook al voor zich hoe die verbondenheid en identificatie gerealiseerd kan worden: “Meer aandacht voor de psychosociale aspecten. Bijvoorbeeld een onboarding, waarin studentidentiteitsvorming al wordt meegenomen. Waar niet alleen de sociale aspecten terugkomen die je traditioneel ziet, maar ook het werken met bijvoorbeeld Bright Space en dat studenten weten wat er van ze wordt verwacht als hbo-student. Daarnaast zou de focus moeten liggen of studenten zich thuis voelen én op de ondersteuning die docenten of peer coaches kunnen bieden als dat niet het geval is. Studieloopbaancoaches zouden kunnen nagaan bij studenten hoe het gaat met hun studentidentiteit en in hoeverre ze zich senang voelen bij de studie.”

    “Ik wil studenten en docenten handvatten bieden om hen die het wat lastiger hebben, eerder te signaleren en zo hopelijk uitval te verminderen.”

    Claudia Gomes

    Ironisch genoeg kampte Claudia als beginnend promovenda met exact dezelfde problemen als de eerstejaarsstudenten die ze nu interviewt voor haar onderzoek. “Ik moest erg wennen aan mijn nieuwe rol als promovenda. Ik was eerst een ‘normale onderzoeker’, maar dit is toch echt anders. Wat me het meest opviel, is dat ik prioriteiten moest stellen en bepaalde taken, zoals lesgeven, helaas niet meer kon uitvoeren. Dat vind ik jammer, maar het lukt gewoon niet om de dingen die ik deed op de dagen dat ik nu onderzoek uitvoer, te proppen in de dagen die ik nog overhoud.” Een deel van de studenten die ze nu spreekt, moet ook inzien dat ze hun week anders moeten indelen en bijvoorbeeld minder kunnen werken naast hun studie. Claudia: “Ze zijn op papier voltijdstudenten, maar in de praktijk studeren ze deeltijd. Hoe belangrijk is student-zijn dan voor jou? Dat heeft impact op hoe je in je studie zit. Misschien is het een generatieding, maar ik zie echt een nieuw type student, bij wie studie niet meer zo centraal staat. Om te kunnen afstuderen, moet je van je voltijdstudie je prioriteit maken.”

    Op basis van mixed method onderzoek hoopt  Claudia ook een relatie te leggen met andere psychosociale factoren gerelateerd  aanstudiesucces van de studenten,. “Het zou mooi zijn als we studieuitval beter kunnen voorspellen op basis van deze variabelen”, aldus Claudia. Het belangrijkste advies voor eerstejaarsstudenten komt uit haar eigen praktijk: “Zorg voor een goede work-life balance, met genoeg vrije tijd waarin je ook je hoofd leeg kan maken en waar ruimte is voor serendipiteit en vooral: zorg goed voor jezelf.”

    Naast Claudia is er een club promovendi verbonden Kenniscentrum Talentontwikkeling.