Eerder had ik het al over gerichtheid op inhoud in het onderwijs en de haast die daar vaak mee gepaard lijkt te gaan. Die haast organiseren we dus in onze planningen, maar zit absoluut ook in onszelf. Tijdens de trainingen die ik aan docenten heb gegeven ontdekte ik deze rode draad: veel leraren vinden het erg moeilijk om stil en geduldig zijn als de ander aan het nadenken of leren is.
Stel: je hebt een mooie vraag gesteld. De leerling zegt even niets en verbreekt het oogcontact om na te kunnen denken. Het wordt stil tussen jullie en eigenlijk is dat precies wat je wilt: de leerling in de denkstand, er is iets aan het gebeuren!! Maar ja, soms is het niet om aan te zien, die worsteling en het niet weten van de leerling. Je wil hem of haar helpen of zelfs redden uit deze netelige situatie en geeft het antwoord dan maar snel, of je geeft de beurt aan iemand anders. Vaak vanuit een goed hart: je wilt toch eventueel ongemak of gezichtsverlies voor de leerling voorkomen!
Maar stel dat je je voorneemt om de leerling wel even te laten worstelen met jouw vraag en dus met de stof door langer stil te zijn - in didactisch coachtermen: door denktijd te geven. Wat zou er dan gebeuren bij die leerling? En bij jou? Ik daag je uit om dat geworstel te verdragen, bij de moeilijkere vragen minimaal 10 seconden. Hoe langer je dit kunt zonder het antwoord te geven, hoe meer de leerling zelf blijft nadenken en dit wil je! Dan kan het natuurlijk gebeuren dat ondanks alles de leerling toch een vaag of minder passend antwoord geeft. Met sturende open vragen en feedback op bijvoorbeeld zijn harde nadenken kun je hem aanmoedigen om te blijven denken. En als je dan uiteindelijk toch je aanwijzing of zelf het antwoord geeft, dan zal dit na al het geworstel bij de leerling in vruchtbaardere aarde vallen.
