Om een oplossing te vinden voor de duurzame bevoorrading van stedelijke campussen, hebben de Hogeschool Rotterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam samen met logistieke partijen, financiers en de gemeente Rotterdam het Living Lab City Logistics opgezet. De centrale vraag: kan een logistiek hub aan de rand van de stad zorgen voor efficiëntere en schonere leveringen?
Door samenwerking en praktijkonderzoek heeft dit project waardevolle inzichten opgeleverd die kunnen dienen als blauwdruk voor duurzame stadslogistiek.
Een Living Lab voor slimmere stadslogistiek
Een Living Lab is een innovatieve onderzoeksmethode waarbij bedrijven, onderzoekers en beleidsmakers samenwerken aan realistische oplossingen. In dit project stond de vraag centraal hoe de logistieke leveringen naar de campussen duurzamer en efficiënter georganiseerd kunnen worden.
Momenteel worden producten zoals koffie, hygiëneartikelen en kantoorbenodigdheden meerdere keren per dag door verschillende leveranciers afgeleverd. In de geteste oplossing worden alle goederen geconsolideerd in een hub buiten de ZE‑zone, waarna ze met elektrische voertuigen gebundeld naar de stad worden gebracht.
Het project ging in september 2023 van start en is een jaar lang getest in de praktijk. De acht belangrijkste stakeholders waren:
- Erasmus Universiteit Rotterdam – inkoop en kennisinstelling
- Hogeschool Rotterdam – inkoop en kennisinstelling
- CWS – leverancier van hygiëneartikelen
- Maas Coffee – leverancier van koffie en vendingmachines
- Dachser – logistiek dienstverlener
- Hubbel – exploitant van logistieke hubs
- Kappa Koerier – stadslogistiek dienstverlener
- Gemeente Rotterdam – regelgever en beleidsmaker
Het project werd begeleid door Ewoud Moolenburgh (hoofddocent Hogeschool Rotterdam) één van de drijvende krachten achter het onderzoek. Het onderzoek werd door studenten van de master Supply Chain Management
De inzet van een hub kan een groot verschil maken in de reductie van emissies en voertuigbewegingen in de stad. Maar succes hangt af van hoe goed alle betrokken partijen samenwerken en hun processen aanpassen.”
Docent onderzoeker Master Supply Chain Management
Belangrijkste resultaten: minder emissie, meer logistieke uitdagingen
Uit de kwantitatieve analyse bleek dat de hub aanpak grote voordelen biedt voor duurzaamheid:
- 40–80% minder CO₂‑uitstoot dankzij emissievrije last‑mile leveringen
- 30–60% minder ritten door gebundelde leveringen
- Minder verkeersdrukte en congestie op de campus, wat de bereikbaarheid en leefbaarheid verbetert.
Toch bleek uit de kwalitatieve analyse dat de voordelen niet gelijk verdeeld zijn over de verschillende stakeholders. Voor universiteiten en de gemeente is de winst duidelijk: minder verkeer, langere emissies en een duurzamer logistiek proces. Voor leveranciers en logistieke bedrijven brengt de nieuwe aanpak echter uitdagingen met zich mee:
- Langere levertijden: Leveringen komen 1 tot 2 dagen later aan
- Minder flexibiliteit: leveringen worden minder frequent, wat intern meer planning vereist.
- Onzekere kostenstructuur: Sommige partijen besparen kosten, terwijl anderen juist te maken krijgen met extra uitgaven voor handling in de hub.
- Volgens betrokkenen vraagt dit model om een betere verdeling van kosten en baten tussen stakeholders.
Wat nu? De volgende stap
Met positieve reacties van stakeholders wordt nu gekeken naar vervolgstappen om het model verder te ontwikkelen. De belangrijkste aandachtspunten zijn:
- Financiële prikkels: Hoe zorgen we ervoor dat leveranciers profiteren van lagere kosten?
- Standaardisatie van hubs: Om logistiek efficiënter te maken in meerdere steden.
- Balans tussen service en efficiëntie: Klanten verwachten betrouwbare levering, ondanks minder frequente bezorgingen.
Een bijzondere prestatie van dit project is dat het ook binnen de onderwijsinstellingen zelf tot concrete verandering heeft geleid. Dankzij de aandacht die het project kreeg op Hogeschool Rotterdam, zijn de studenten erin geslaagd de ZE-zone in Rotterdam uit te breiden en is de eigen campus op de Kralingse Zoom hieraan toegevoegd. Daarnaast wordt gekeken of emissievrij leveren via een hub in de toekomst als voorwaarde kan worden meegenomen in de inkoopcontracten.
Het Living Lab Logistics heeft laten zien dat samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden noodzakelijk is om tot succesvolle innovaties in stadslogistiek te komen. De volgende stap is het opzetten van een pilot om de oplossing op grotere schaal te testen.
Conclusie: een model voor duurzame stadslogistiek
Het Living Lab stadslogistiek toont aan dat en consoldatiehub met elektrische laatste-mijlleveringen een effectieve manier kan zijn om emissies en verkeersdrukte in steden te verminderen. Maar de juiste verdeling van kosten en voordelen tussen alle betrokken partijen blijft een uitdaging.
Met de invoering van Zero Emissie Zones in 29 Nederlandse steden bieden de resultaten van dit onderzoek een belangrijke routekaart voor bedrijven beleidsmakers die willen inspelen op de nieuwe realiteit van stedelijke logistiek.
Download het white paper (EN)
The paper shows the outcomes of applying a Living Lab approach as a method to engage students with real-world challenges.Over NDL en sectorverbinding
NDL (Nederland Distributieland) is een vereniging die de Nederlandse logistieke sector in het buitenland promoot met als doel nieuwe logistieke kansen naar Nederland te halen en de internationale concurrentiepositie te versterken. Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met NDL, dat actief innovatieve stedelijke logistieke oplossingen ondersteunt.
Het Living Lab Stadslogistiek-project werd in februari 2024 gepresenteerd door Ewoud Moolenburg tijdens het NDL-evenement “The future of e-fulfilment”. Dit onderstreept de relevantie van het project voor bedrijven die zich voorbereiden op zero-emissie logistiek.
Dit artikel Is gepubliceerd in Logistiek Vastgoed Nederland 2025