Dit onderzoek is medegefinancierd door Regieorgaan SIA, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).
Het STARSHIP-project heeft als doel noodzakelijke aanpassingen in processen en competenties, zowel aan boord als binnen de havens, in kaart te brengen.
Daarbij onderzoekt het project hoe de onderlinge afhankelijkheden tussen deze partijen kunnen worden beheerd om een efficiënte, soepele en veilige afhandeling van autonome schepen door het havenecosysteem te waarborgen.
Het onderzoek wordt uitgevoerd op short sea corridor tussen Rotterdam en Oslo, waarbinnen in 2026 de eerste zero-emissie, autonomous-ready short sea schepen in gebruik worden genomen.
Dit onderzoek maakt deel uit van het initiatief Green & Autonomous Corridor Norway-the Netherlands (GAC), dat via open innovatie de ontwikkeling en implementatie van autonome schepen in short sea shipping wil realiseren.
Het onderzoek richt zich op drie deelgebieden:
(a) In welke volgorde en met welk tempo worden taken van de bemanning geautomatiseerd? (b) Hoe moeten logistieke processen worden aangepast om autonome schepen af te handelen? En (c) hoe kunnen vaarwegbeheer en loodsdiensten ervoor zorgen dat autonome schepen veilig en efficiënt door de haven worden begeleid?
De resultaten van het onderzoek omvatten (a) een model voor taaktoewijzing en bemanningsomvang bij toenemende automatisering, (b) een procesontwerp en business model voor de logistieke afhandeling van autonome schepen in havens, en (c) richtlijnen voor effectieve communicatie tussen autonome schepen, vaarwegbeheerders en loodsen.
Met deze resultaten worden twee integrale ontwikkelstrategieën voor en met het haveninnovatiesysteem uitgewerkt.
A. Contextrijke leeromgeving en projecten voor studenten
De uitdaging voor het onderwijs is het bieden van een contextrijke leeromgeving waarin studenten vertrouwd raken met, of zelfs gebruik kunnen maken van, de nieuwe technologieën en toepassingen. Echter, de logistieke en maritieme sectoren omvatten vaak grootschalige operaties en systemen die moeilijk na te bootsen zijn in een onderwijskundige context. Dit project en de samenwerking met praktijkpartners bieden de mogelijkheid om een meerjarige contextrijke leeromgeving op te zetten voor onderwijsprojecten in zowel logistieke als maritieme onderwijsprogramma's:
- Master Shipping & Transport – RUAS
- Master Maritime Innovation – NHLS
- Master International Supply Chain Management – RUAS
- Bachelor Logistics Engineering – RUAS
- Bachelor Logistics Management – RUAS
- Bachelor Maritiem Officer – RUAS & NHLS
- Minor Maritime & Port Management – RUAS
- Minor Intelligent Shipping – RUAS
B. Overdracht van kennis, inhoud en gegevens naar het curriculum
Bij RUAS sluiten digitalisering en automatisering in de scheepvaart aan bij de kennisagenda voor ‘Smart Logistics and Maritime Innovation’, ontwikkeld door CoE HRTech, het Rotterdam Mainport Institute en Rotterdam Business School. Onderzoeksprojecten volgen deze agenda, waarbij docenten deelnemen aan onderzoek om hun kennis te vergroten en deze in het onderwijs te verwerken. NHLS streeft ernaar onderzoek in het curriculum te integreren, zodat derde- en vierdejaars studenten van verschillende richtingen kunnen samenwerken met onderzoekers aan projecten. Deze verbinding faciliteert de snelle overdracht van nieuwe kennis en vaardigheden naar studenten en het onderwijsprogramma.
Het doel van STARSHIP is te onderzoeken hoe belanghebbenden binnen het haven ecosysteem zich gezamenlijk kunnen voorbereiden op de komst van autonome, onbemande vrachtschepen.
Er wordt samengewerkt met de volgende partijen:
- NHL Stenden
- TU Delft
- NTNU (Norwegian University of Science and Technology)
- Samskip
- Matrans
- Yilport
- KRVE (Koninklijke Roeiers Vereniging Eendracht)
- Nederlandse Loodsen Corporatie
- Port of Rotterdam
- Oslo Havn
- AMS (Automated Mooring Systems)
- Kotug International
- Seafar
- Damen Naval
- Sens2Sea
- SmartPort
- ITS Norway
- Gemeente Rotterdam
- KVNR (Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders)
- SMASH
- Tidalis
Projectfeiten
Looptijd: 1 januari 2026 t/m 31 juli 2029
Lectoraat: Haven
Financiering: Regieorgaan SIA / RAAK PRO
Cluster: Slimme Logistiek en Maritieme Innovatie