Het congres maakt deel uit van Leaky Pipeline voor Onderwijsprofessionals van Kleur, een meerjarig initiatief van Hogeschool Rotterdam in samenwerking met de Onderwijsregio Haaglanden. Het programma richt zich op het voorkomen van structurele uitval en ondervertegenwoordiging van onderwijsprofessionals van kleur. Het gaat zowel over opleiding en stage als over behoud van deze professionals, doorstroom en leiderschap.
Uniek onderzoek naar stagediscriminatie binnen IvL
Dat studenten van kleur vaker te maken krijgen met stagediscriminatie is bekend. Het onderzoek, uitgevoerd binnen het instituut voor lerarenopleidingen (IvL), onderscheidt zich doordat het onderzocht hoe stagediscriminatie in stand wordt gehouden.
Guusje Tavecchio (Lector Haagse Hogeschool, voorheen Inclusion Officer op onze hogeschool) en Nina Adriaanse (onderzoeker Hogeschool Rotterdam en docent IvL) werkten nauw samen met studenten van kleur aan de opzet, vraagstelling en uitvoering van het onderzoek. Naast de ervaringen van studenten hebben zij onderzocht hoe uitsluiting zichtbaar wordt en wat er gebeurt wanneer onveilige stagesituaties worden gemeld.
De term Leaky Pipeline suggereert dat slechts enkele studenten 'weglekken'. In werkelijkheid is de pijplijn verstopt: stagediscriminatie is geen verzameling van losse incidenten, maar een structureel probleem dat in stand wordt gehouden door systemen. Het dichten van dit lek vraagt om structurele verantwoordelijkheid en concrete acties van opleidingen, opleidingsscholen en het bredere onderwijssysteem.
“Het is confronterend om te zien hoe hardnekkig en alomtegenwoordig stagediscriminatie nog altijd is. Tegelijkertijd ben ik trots op dit onderzoek. We hebben namelijk niet alleen gekeken naar wat studenten tijdens hun stage ervaren, maar vooral ook naar het systeem dat stagediscriminatie in stand houdt.
De conclusie is helder: de verantwoordelijkheid ligt nu te vaak bij de student. Dit onderzoek biedt de inzichten die nodig zijn om samen met onze partners te werken aan positieve stage-ervaringen en het welzijn van studenten van kleur. Zo hoeft de tol van voortdurende inspanning en uitputting niet langer uitsluitend door studenten zelf te worden gedragen”, zegt Sarah Wilton-Wels naar aanleiding van het rapport.
Panelgesprek & dialoogtafels
Naar aanleiding van de uitreiking bespraken Nina Adriaanse, inclusieadviseur Ercan Büyükçifçi, oud‑student Brittannie Nobre, ECHO‑directeur Mary Tupan‑Wenno en mensenrechtenjurist Geraldine Moodley de betekenis van het onderzoek voor de onderwijspraktijk.
Na het plenaire gedeelte gingen deelnemers uiteen in dialoogsessies. In kleine groepen onderzochten deelnemers hoe zij in de praktijk ondersteuning kunnen bieden aan studenten die ervaringen van uitsluiting en discriminatie melden, zelfs wanneer die ervaringen niet direct herkenbaar zijn.
“Ik dacht altijd dat ik als individu geen invloed had. Nu realiseer ik me dat ik direct kan starten met het creëren van een veilige omgeving door hierover te durven praten met studenten. Vervolgens moet ik mijn verantwoordelijkheid nemen door in gesprek te gaan met de stageschool over wat de student me heeft verteld.” – vertelt een deelnemer aan een van de dialoogtafels
Onderzoek naar kleurrijk leiderschap
Ook tijdens dit congres presenteerde Prof. dr. Judi Mesman van de Universiteit Leiden het eindrapport van haar onderzoek naar kleurrijk leiderschap. Het rapport We hebben helden nodig – Kleurrijk leiderschap in het funderend onderwijs onderzoekt waarom professionals van kleur minder zichtbaar zijn in leidinggevende posities. En welke factoren hun doorgroei belemmeren.
Belangrijke thema’s zijn organisatiecultuur, selectieprocedures, ondersteuning en de verantwoordelijkheid van bestuurders. In de aansluitende dialoogsessie kwamen ervaringen van schoolleiders van kleur aan bod. Daarnaast focuste het gesprek zich op de mogelijkheden die bestuurders en leidinggevenden hebben om binnen hun eigen organisaties verandering te bewerkstelligen.
Meer weten?
Benieuwd naar de aanbevelingen voor je eigen onderwijspraktijk? Lees verder en download de rapporten op de website van de Onderwijsregio Haaglanden.