Nika viel mij vrijwel meteen op door haar storende gedrag in de klas. Smiespelen met haar buurvrouw als ik instructie gaf. Zuchten en steunen, en steeds net niet aan het werk gaan. Ze gaf me ook weleens een geïrriteerde blik. En als ik haar een vraag stelde, zei ze iets in de trant van:
“Mevrouw, u stelt veel te moeilijke vragen,” of: “Het is hier te vroeg voor,” of: “Hier was ik niet aan toegekomen,” of simpelweg: “Ik weet het niet.”
Ik ergerde me natuurlijk wild aan haar gedrag, en dan ben ik in de regel niet op mijn best. Op een keer, terwijl ik haar een vraag aan het stellen was, zag ik het: een vleugje angst in haar ogen.
De volgende vroege ochtend, in die wereld tussen waken en slapen – misschien ken je het wel – tuimelde het inzicht bij me binnen: ze is me aan het manipuleren. Onbewust, vanuit angst, maar onmiskenbaar. De boodschap was helder: van haar hoef ik niks te verwachten, als ik dat maar weet.
Ik begon die momenten van ‘gemanaged worden’ steeds beter te herkennen en besloot mijn strategie te veranderen. Als ik haar een seconde zag nadenken, kon ik vanuit mijn hervonden mildheid zeggen:
“Ik zie dat je even nadenkt, wat mooi. Jij lijkt me iemand die niet gelijk iets eruit gooit, maar de tijd neemt om je gedachten op een rijtje te zetten.”
En als ze net wat langer dan normaal bezig bleef met een opdracht:
“Ik vind het knap hoe je blijft volhouden, ook al vind je een lastige opdracht.”
En zo, feedbackje voor feedbackje, vraag voor vraag, vonden wij samen een manier om beter samen te werken. Nika bleek natuurlijk veel meer dan een weerbarstige student, met haar eigen kwaliteiten. Eigenlijk ook gewoon iemand die het doet met wat ze heeft gekregen.
Als jij je nou eens ergert aan ontwijkend of storend gedrag van een leerling in jouw klas, dan hoop ik dat je iets hebt aan de volgende vragen:
Hoe is deze leerling jouw verwachtingen nu aan het managen of manipuleren? Waarom houdt hij je op afstand? En: hoe houd jij vol met jouw waardering en uitdagende vragen?
Jouw milde vasthoudendheid kan het verschil maken.
