Menu
    English

    Hoe we in- en uitsluiten in het moment

    Over wie het woord krijgt en wie langzaam uit beeld verdwijnt

    Stel je deze situatie voor: Een groepje van drie leerlingen werkt in de les samen aan een opdracht. De leraar komt er even bij zitten om te checken hoe het gaat. De leerling die het snelst is, het meest ‘eager’ of ‘de prater’ is, neemt het woord: “Het gaat wel goed, dit hebben we gedaan, maar hoe moeten we…?”

    De leraar gaat er even voor zitten en geeft mooie feedback:
    “Wat goed dat je deze vraag stelt, het is inderdaad precies het lastige onderdeel van deze opdracht. Welke stappen hebben jullie tot nu toe gezet?”

    Dezelfde leerling komt dan weer met een prachtig antwoord. Nu wordt de leraar pas echt enthousiast en geeft de leerling opnieuw waarderende feedback.

    In de eerste minuten laten de andere leerlingen uit het groepje nog merken dat ze betrokken zijn bij het gesprek. Als beeldcoach zeggen we dan dat ze ‘volggedrag’ laten zien: ogen gericht op de leraar en op de leerling als hij aan het woord is, meeknikken, meelachen op het juiste moment.

    Maar als de leraar dit volggedrag niet opmerkt, zie je deze leerlingen langzaam afhaken en terugkeren naar hun eigen gedachtewereld. Ze wenden hun ogen af, richten zich weer op hun laptop of schrift, staren door het raam in de verte of gaan misschien wel een beetje keten met hun overbuurman.

    Zo’n situatie kan me door de ziel snijden. In de eerste plaats omdat in het beeld vaak zo duidelijk de poging tot contact van de andere leerlingen naar de leraar te zien is, een poging die niet wordt beantwoord. En in de tweede plaats omdat het voor de leraar, bij het terugkijken en onderzoeken van het beeld, ook vaak pijnlijk is. Natuurlijk is het nooit zijn of haar bedoeling om leerlingen buiten te sluiten in het gesprek, maar hij ziet het zichzelf doen.

    Dit werkt overigens vaak wel louterend. Door, of misschien wel dankzij, dit pijnlijke moment kan de leraar ook meer compassie voelen voor de andere leerlingen. En dan is er morgen altijd weer een kans om het beter te doen.

    Karen is opleider Beeld- en Didactisch Coachen aan Hogeschool Rotterdam. Ze leidt in het kader van de landelijke GKA-agenda ‘Lesgeven vanuit Hoge Verwachtingen’,  samen met Mieke Steenbruggen,  groepen leraren op tot beeld-, didactisch coach en intern trainer. Didactisch Coachen is een rode draad in de opleiding. Hierbij gaat het erom de ander aan te zetten tot nadenken door vriendelijkheid, het stellen van mooie vragen en het geven van specifieke, waarderende feedback. Op deze manier worden hoge verwachtingen concreet! Karen deelt de komende tijd haar ervaringen als opleider.

    Inloggen