Samenwerken is een belangrijke component van het lectoraat Samenwerken aan een taalrijke omgeving voor jonge kinderen. Daarom pleit lector Martine van der Pluijm voor de verbinding tussen de taalomgeving thuis en op school. En daarom worden de onderzoeksprojecten in co-creatie en ontwerpgericht uitgevoerd, waarbij vanuit de theorie passende werkwijzen in de context worden gemaakt. Binnen het lectoraat werken dan ook meerdere onderzoekers die met één been in de praktijk staan. Martine: “Zo kunnen we hier in de regio een beweging maken op belangrijke thema’s die kansen van kinderen raken.”
Simon Hay is een van de onderzoekers van het lectoraat. Al jaren is hij werkzaam in de kinderopvang en nu vanuit Groot Rotterdam betrokken bij het lectoraat. Eerder ontwikkelde hij een zelfevaluatie. Die paste hij aan en wordt nu gebruikt als instrument om de kwaliteit van implementatie en uitvoering van de aanpak Thuis in Taal te monitoren. Simon kiest er bewust voor om vanuit de praktijk onderzoek te doen. Hij vertelt waarom: “Als praktijkgericht onderzoeker ben je constant aan het schakelen tussen wat je ziet in de praktijk van de kinderopvang en wat dat betekent als je daar wetenschappelijk onderzoek naar doet. Ik ga continu heen en weer tussen co-creatie met professionals, onderzoek en afstemming met opleidingen en beleidsmakers. Als je al die inzichten samenbrengt, dan kom je tot een heel nieuw perspectief. Praktijkgericht, maar met een wetenschappelijke blik. Dat is er niet zo vaak.”
"Als je alle inzichten samenbrengt, dan kom je tot een heel nieuw perspectief."
Versterken professionele autonomie
Als voorbeeld noemt Simon een observatie die hij deed in een kinderopvanggroep. Hij zag hij dat het welbevinden van de kinderen laag was: ze huilden veel en kwamen niet tot spel. De professional bleek óók stress te ervaren. Simon reikte haar een handvat aan waarmee ze zélf kon onderzoeken wat ze kon aanpakken en uitproberen om de situatie voor zichzelf en de kinderen te verbeteren. Simon blikt terug: “Door samen te kijken naar de patronen en dynamieken op de groep en te onderzoeken wat kinderen nodig hadden, durfde zij het ritme losser te laten en aan te sluiten bij interactie en spel. Dat gaf rust in de groep én versterkte haar professionele autonomie.”
Vertraging van onderzoek
Dit voorbeeld onderstreept volgens Simon de meerwaarde van de vertraging die onderzoek met zich meeneemt. Hij ervaart dat er veel kleine interventies worden geïnitieerd in de kinderopvang, maar dat er vervolgens niet de tijd wordt genomen om deze goed te implementeren en juist dat te onderzoeken. Simon: “Het is belangrijk om te kijken naar de omgeving van kinderen en met de kennis die we daarover hebben terug te gaan naar de basis. We proberen met elkaar uit in de context, brengen dit samen met inzichten uit onderzoek binnen de hogeschool en nemen dat weer mee terug naar de eigen praktijk. Dáár gebeurt iets belangrijks, voor de praktijk en het onderzoek. Constant dat vuurtje aanwakkeren met elkaar, dát zijn wij aan het doen. De lessen die we daar leren delen we weer met opleidingen.”
Systeemverandering
De kleine stappen die Simon ziet bij Thuis in Taal en in zijn onderzoek, dragen bij aan de systeemverandering die Martine in haar openbare les van februari 2024 al noemde. Simon: “Duurzaam samenwerken is een heel werkzaam bestanddeel. Mijn dubbelrol bij zowel Groot Rotterdam als bij Kenniscentrum Talentontwikkeling is daar een mooi voorbeeld van. We versterken elkaars visie en werkwijze, namelijk: nadruk leggen op samenwerking met ouders, de buurt, de stad en de wetenschap. Zo maken we samen een positieve impact."
De aanpak Thuis in Taal werd ontwikkeld door Martine van der Pluijm. (Voor)scholen kunnen deze gebruiken om samen met alle ouders een rijke taalomgeving te bieden aan jonge kinderen.