Het kijkkader is gebaseerd op de boundary crossing-theorie en ordent taal- en communicatieve competenties rond vier leerprocessen: identificatie, coördinatie, reflectie en transformatie.
Per leerproces beschrijft het kijkkader welke talige en communicatieve vaardigheden, kennis en houding studenten nodig hebben om verschillen te herkennen, op elkaar af te stemmen en kritisch te bespreken, en uiteindelijk samen nieuwe werkwijzen of een gedeelde taal te ontwikkelen.
|
Identificatie |
Coördinatie |
Reflectie |
Transformatie |
|
Inzicht krijgen in verschillen en aanvullingen tussen praktijken |
Efficiënt samenwerken door taken te verdelen |
Perspectieven uitwisselen voor wederzijdse betekenisgeving |
Nieuwe praktijken door samenwerking en integratie van perspectieven |
Bij het kijkkader hoort een overzicht van werkvormen voor taal- en communicatieve vaardigheden. Per leerproces worden werkvormen voorgesteld die helpend kunnen zijn om de benodigde competenties te ontwikkelen.
Samen bieden het kijkkader en de werkvormen handvatten om samenwerking te analyseren en om gerichte onderwijsinterventies te kiezen. Het geheel is bedoeld als groeidocument: niet als volledig overzicht, maar als richtinggevend hulpmiddel voor taalbewust en samenwerkend leren.
Wat levert het op?
Het kijkkader en de werkvormen kunnen bijdragen aan:
Bewustwording
Het kijkkader maakt zichtbaar welke rol taal en communicatie spelen in disciplineoverstijgend samenwerken. Studenten en docenten worden zich bewuster van hoe verschillen tussen disciplines doorwerken in interactie en samenwerking.
Agenderen en expliciteren
Taal- en communicatieve aspecten van samenwerking worden expliciet en bespreekbaar gemaakt. Wat vaak impliciet blijft, kan zo een duidelijke plek in onderwijs, begeleiding en reflectie krijgen.
Curriculaire inbedding
Het kijkkader biedt aanknopingspunten om taal- en communicatieve vaardigheden structureel te integreren in het curriculum van en ter voorbereiding op disciplineoverstijgend onderwijs.
Begeleiden van leer- en onderwijsactiviteiten
Docenten kunnen met behulp van het kijkkader samenwerking analyseren en studenten gericht begeleiden, door passende werkvormen en interventies in te zetten.
Hoe werkt het?
Het kijkkader en de werkvormen kunnen zowel bij knelpunten als bij ontwerp en ontwikkeling van onderwijs worden ingezet.
Bij knelpunten in de samenwerking
Als je ziet dat de samenwerking tussen studenten en/of docenten stroef verloopt, kun je de volgende vragen stellen:
- Waar schuurt het in de samenwerking?
- In welk(e) leerproces(sen) (identificatie, coördinatie, reflectie, transformatie) kun je dit plaatsen?
- Welke taal- en communicatieve competenties (kennis, vaardigheden en houding) laten studenten en/of docenten nog onvoldoende zien? Gebruik hiervoor het kijkkader en vul dit waar nodig aan.
- Welke werkvorm(en) uit het overzicht kunnen helpen om deze competenties te ontwikkelen? Of: welke interventie kun je zelf ontwerpen?
Bij ontwerp of doorontwikkeling van onderwijs
Je kunt het kijkkader ook gebruiken om vooruit te kijken:
- Wat bieden we momenteel al aan als het gaat om taal en communicatie in disciplineoverstijgend samenwerken?
- Wat willen we (meer) aanbieden, en wat heeft daarbij prioriteit?
- Welke taal- en communicatieve vaardigheden missen studenten (nog)?
- Welke uitdagingen ervaren of voorzien docenten in hun rol bij disciplineoverstijgend werken?
- Waar lopen studenten en/of docenten vooral tegenaan in de samenwerking?
Vanuit deze vragen kun je bepalen:
- welke leerprocessen aandacht vragen,
- welke competenties expliciet ontwikkeld moeten worden,
- en welke werkvormen of interventies daarbij passen.
Ontwikkeling van het kijkkader
Het kijkkader is ontwikkeld in een iteratief proces op basis van literatuur en een veldverkenning, in samenwerking tussen de lectoraten Human Communication Development (HAN) en Taalbewust hoger onderwijs (Hogeschool Rotterdam).
Een eerste versie is aangescherpt op basis van gesprekken en workshops met bijna honderd onderwijsprofessionals die betrokken zijn bij disciplineoverstijgend onderwijs. Hun ervaringen en feedback hebben geleid tot dit overzicht van taal- en communicatieve competenties, gekoppeld aan de vier leerprocessen van boundary crossing, met bijpassende werkvormen.
Het kijkkader en de werkvormen worden momenteel verder doorontwikkeld naar een meer toegankelijke kaartvorm.
Tot slot
Het kijkkader en het werkvormenoverzicht zijn nadrukkelijk bedoeld als groeidocumenten. Aanvullingen en ervaringen uit de praktijk dragen bij aan verdere ontwikkeling en verrijking van de tool. Werk je met het kijkkader en heb je aanvullingen, voorbeelden of werkvormen die goed werken? Dan nodigen we je uit deze te delen. Zie ‘Meer informatie’ voor onze contactgegevens.