100 dagen thuiskomen in taal

Voor het ontwerpen van de leerlijn, hebben was het leidend dat er vanuit inclusie, schrijfprocesdidactiek, genredidactiek en thuisgevoel werd gedacht. Hoe we onze ontwerpprincipes hebben gebruikt om de leerlijn op te zetten kun je teruglezen in dit artikel in de HSN bundel: https://hsnbundels.taalunie.org/wp-content/uploads/2023/11/Deel-4-artikel-6.pdf. De leerlijn is opgedeeld in vijf stappen, waarbij studenten individueel, in groepsverband of in de les werken aan hun lees- en met name schrijfvaardigheid. Door middel van succesvolle samenwerkingen met mede-studenten, inzet meertaligheid als aanwinst, reflectie-momenten en peerfeedback denken kan ook de mate waarin zij zich thuisvoelen verbeteren.

In de oefeningen en opdrachten werken zij o.a. aan:

• hun woordenschat
• leren van hbo-academische taal,
• een tekst doorzien,
• brainstormen over hoe je een tekst opbouwt,
• hun schrijfstijl,
• opstellen eerste versie en herschrijven tot een tweede,
• peerfeedback geven/ontvangen.
• Zoekvaardigheid en bewustwording van je filterbubbel.

Met de ondersteuning van WERKplaats Taal hebben we vanuit onze werkgroep verschillende experimenten uitgezet met een aantal opleidingen. Met Associate degree-opleiding Management, en met de Bacheloropleidingen Bedrijfskunde, Ruimtelijke ontwikkeling en de Lerarenopleiding Economie probeerden we laagdrempelig een aantal ontwikkelde werkvormen uit gericht op peerfeedback geven en samen doorlopen van het schrijfproces. Met twee opleidingen, te weten Associate degree Management en met Bedrijfskunde, hebben we in een pilotvorm de volledige leerlijn uitgeprobeerd. Daarbij zijn zo veel mogelijk werkvormen ingezet in de eerste 100 dagen van de student. Zo hebben we gezien wat wel werkt en ook wat minder goed lijkt te werken.

Het project ‘100 dagen thuiskomen in taal’ heeft op verschillende niveaus opbrengsten: taalbeleid, didactiek, lesniveau, curriculumontwikkeling.

Een greep uit de opbrengsten:

• Een ontwikkelde leerlijn met meer dan 30 werkvormen om te integreren in het lopende onderwijs, gericht op taal en thuisgevoel.
• Verschillende opleidingen binnen Hogeschool Rotterdam hebben hun curriculum aangepast met een geïntegreerde taalleerlijn.
• Vanuit de 100 Dagen - experimenten bij WERKplaats Taal heeft de Associate degree-opleiding Management een eigen taalbeleid beschreven, waarin collectieve verantwoordelijkheid voor taalontwikkeling van studenten centraal staat.
• Bij de bacheloropleiding Bedrijfskunde is een vertaalslag gemaakt vanuit de schrijfprocesdidactiek naar zogeheten ‘schrijfdagen’.
• Nieuwe tools zijn ingezet in het lopende onderwijs zoals comparatief peerfeedback geven d.m.v. Comproved.
• Bewustwording bij docenten over hbo-academische taal, meertaligheid in het onderwijs en thuisgevoel.
• Ontwikkeld inclusief taalbeleid voor de afdeling Taal en Toelating volgend op dit project.

Om een project als dit te doen slagen heb je samenwerkingspartners nodig die met verschillende petten op tussen en door organisatietalent heen kunnen bewegen. Denk aan een eerstejaars coördinator die ook lesgeeft, op beleidsniveau draagkracht heeft om verandering teweeg te brengen, andere docenten kan enthousiasmeren en ook enige kennis heeft van taaldidactische principes (of bereid is gaandeweg in het proces deze kennis op te doen).

De taalgeïntegreerde aanpak werkt het beste bij opleidingen die:

• Al bezig zijn met een (groot- of kleinschalige) curriculumwijziging waarbij taal een belangrijke rol speelt.
• Een signaal krijgen van studenten en/of docenten dat het huidige talige onderwijs niet goed genoeg werkt.
• Bereid zijn tijd te investeren in experimenten om hun onderwijs te verbeteren.