Ga direct naar de content

Elektrotechniek

"Wij zijn technici, wij lossen problemen op"

De ambitie om bij de besten te horen, is al meer dan tien jaar richtinggevend bij Elektrotechniek. En met succes. De opleiding doet anno 2016 bovenaan mee in de kwaliteits-en tevredenheidslijstjes.

“Wij zijn technici. Wij lossen problemen op,’’ zo typeert docent Clemens Peters de opleiding Elektrotechniek. Docent Elles van den Bergh illustreert dit met een voorbeeld: ‘’Toen het computerbord met mededelingen kapot was, hebben onze studenten dat bord zelf gemaakt. De collega’s van de facilitaire dienst hoefden daardoor niet meer te komen.’’ Het zegt veel over de mentaliteit binnen de opleiding Elektrotechniek.

Dat was een aantal jaren geleden nog anders. Clemens weet dat nog goed: ‘’In 2004 bungelden we onderaan in alle lijstjes. Dat moest echt beter. Ik wilde op verjaardagsfeestjes kunnen zeggen dat we daarin bovenaan staan.’’ Die ambitie om bij de besten te horen, is al meer dan tien jaar richtinggevend. En met succes. De opleiding Elektrotechniek doet anno 2016 in de kwaliteits-en tevredenheidslijstjes bovenaan mee. Een uitdrukking van dat de opleiding goed bezig is.

Onderwijsmanager Emile van de Logt verklaart het succes door de kwaliteit van het docententeam, dat zich nadrukkelijk samen verantwoordelijk voelt voor de kwaliteit van het onderwijs. ‘’Dat is niet altijd zo geweest. Als er tien jaar geleden vanuit de opleidingscommissie feedback kwam van de studenten, dan werd dat eerst goed gescreend en werden de namen van de docenten geanonimiseerd. Nu wordt de feedback van studenten juist met elkaar besproken. Die omslag tekent de ontwikkeling die we als opleiding hebben gemaakt.”

Clemens werkt al sinds 1980 bij de opleiding Elektrotechniek. Hij heeft gezien wat er in de afgelopen jaren is gedaan om de sfeer in het team positief te kantelen. “Zo is er een aantal wisselingen doorgevoerd in het docententeam. Emile werd onderwijsmanager en hij is heel zorgvuldig op zoek gegaan naar nieuwe mensen. Dat heeft de dynamiek in het team goed gedaan.’’

De selectie van nieuwe docenten is een zorgvuldig traject, benadrukt Clemens. “De opleiding is heel afhankelijk van de mensen die er werken. Als bepaalde instrumenten in het laboratorium niet goed zijn, dan kopen we nieuwe. Maar bij docenten kan dat niet. Wat dat betreft zijn opleidingen kwetsbaar.”

Daarom gaan potentiële nieuwe docenten Elektrotechniek eerst langs bij de onderwijsmanager en daarna in gesprek met docenten. Zij beoordelen de sollicitant onafhankelijk van elkaar. Emile: “Ik heb weleens gehad dat ik een kandidaat geschikt vond, maar de docenten daarover twijfelden. Dan wordt die kandidaat dus niet aangenomen.” 

Wat werkt?

Gedreven docententeam Aanspreekcultuur
Onderwijsmanager die het vak kent Eerlijke voorlichting
Uitdagend onderwijs Aandacht voor begeleiding
Toegankelijkheid Afspraken nakomen 
Collectief verantwoordelijkheidsgevoel Duidelijk beroepsprofiel

“De ambitie om bij de besten te horen, is al meer dan tien jaar richtinggevend.”

Clemens Peters, Docent

Bouwen aan een reflectief team

Die benadering heeft ertoe geleid dat het team zich veilig voelt om in alle openheid te spreken over wat er beter kan. Docent Harry Broeders schetst het als volgt. “Ik heb eens een bepaalde vorm van toetsing gedaan waar ik zelf niet tevreden over was. De studenten spraken daar ook andere docenten op aan. Dat wordt dan niet gezien als ‘mijn’ probleem, het is heel prettig om te weten dat je er niet alleen voor staat en dat anderen dan helpen om het op te lossen en beter te maken.’’

Wat helpt om dat collectieve gevoel van verantwoordelijkheid te realiseren is dat de docenten – vijftien in totaal – bij elkaar in één ruimte zitten. “We hadden eerst aparte kamers, toen zaten er letterlijk en figuurlijk muren tussen de docentengroepen,” blikt Emile terug. “Het eerste wat ik daarom heb gedaan is de docenten met elkaar in één kamer zetten.’’ Soms is dat wel druk, ervaart Harry, maar dan zet hij even zijn koptelefoon op. En als een docent echt rust nodig heeft, dan wordt er even een flexplek opgezocht.


De student staat centraal, kan de docenten altijd aanspreken

Voor studenten is het ideaal dat alle docenten op één plek te vinden en aan te spreken zijn. “Dat is natuurlijk het belangrijkste. De student staat bij ons centraal, we zijn er primair voor hen. Ze kunnen altijd bij ons terecht, we zien het als een uitdaging om de lesstof op verschillende manieren uit te leggen. De ene student zal het na uitleg A begrijpen, terwijl bij een andere student uitleg B beter werkt.’’ 

“Studenten kunnen altijd bij ons terecht, we zien het als een uitdaging om de lesstof op verschillende manieren uit te dragen.”

Emile van de Logt, Onderwijsmanager

De boel goed organiseren

Als onderwijsmanager is Emile degene die de kaders bepaalt waarbinnen de opleiding opereert. Omdat hij zelf uit de elektrotechniek komt, weet hij wat er speelt in het vakgebied. Daarnaast geeft hij de docenten de professionele ruimte om hun vak uit te oefenen. Docent Johan Peltenburg: “Als er hogeschoolbrede maatregelen doorgevoerd moeten worden, dan geeft Emile ons de ruimte om daar zelf invulling aan te geven.” Volgens Clemens selecteert Emile daar ook in. “Hij weet dat heel goed te filteren.”

Doordat de docenten intensief met elkaar overleggen, is de samenhang in het curriculum goed afgestemd. “We proberen evenwicht te creëren in studiedruk voor studenten. We houden rekening met elkaars modules,’’ zegt docent Paul Fogarty. ‘’Het is heel verleidelijk om een zware module neer te zetten, maar als dat samen valt met een belangrijk wiskundevak is dat niet handig.”

Het uitgebalanceerde curriculum en de strakke organisatie geeft de studenten veel overzicht. Dat komt ook door de duidelijke richtlijnen in de hogeschoolgids en de modulehandleidingen van vakken. “De modulewijzers zijn altijd tiptop in orde. Samen met tijdige cijferregistratie en goede roosters zijn dat zaken die studenten echt belangrijk vinden,’’ zegt Johan. ‘’En ik spreek uit ervaring, ik ben zelf nog niet zo lang geleden student geweest.”

De duidelijkheid over leerdoelen, op tijd zijn met cijfers en te allen tijde transparant zijn. Het zijn meestal werkzaamheden die door docenten als corvee worden ervaren. Maar zo zien de docenten bij de opleiding Elektrotechniek dat niet. “Als we de boel goed organiseren en alles duidelijk in handleidingen uitleggen, spaart dat ons ook veel werk,” zegt Harry. 

 

“We proberen evenwicht te creëren in studiedruk voor studenten. We houden rekening met elkaars modules.’’

Paul Fogarty, Docent

Hard werken

De opleiding Elektrotechniek wordt door de docenten als een pittige opleiding betiteld. “Binnen de technische studies is elektrotechniek wel één van de meer abstracte studies. Daar verkijken studenten zich wel op,” zegt Johan.

Dat is ook één van de oorzaken van het niet al te hoge studierendement van de opleiding. Ongeveer een derde van de studenten haalt in het eerste jaar de propedeuse, terwijl ook een derde van de studenten na een jaar uitvalt. “Rendement is een lastig vraagstuk,” zegt Emile. “Als we een propedeuserendement halen van 60% in de eerste twee jaar, dan vind ik dat we het goed doen. De afgelopen jaren hebben we veel gedaan om dat te verbeteren. De laatste jaren haalt tussen de 55 en 60% van de studenten binnen twee jaar hun propedeuse. Maar te veel studenten haken vroegtijdig af, vooral omdat een technische opleiding veel eist van de studenten.”

De opleiding biedt daarom vanaf het begin intensief onderwijs aan, om de studenten direct mee te krijgen in het niveau dat wordt verwacht. “We hebben vijf dagen les. Studenten moeten dus vijf dagen op de hogeschool zijn, dat helpt wel,” zegt Elles. ‘’Practica zijn daarbij verplicht, we houden de aanwezigheid dan echt in de gaten. Als je er niet bent, dan wordt er gelijk een studieloopbaancoach ingeschakeld en krijg je een bericht.”

Daarnaast wordt het onderwijs zo aangeboden dat de studenten continu worden uitgedaagd. Zo kijkt Clemens naar de mogelijkheden om ook dagelijks formatief te toetsen. “Op die manier zijn ze ook gemotiveerd om elke dag te komen en krijgen ze aan het eind van de dag, als het goed is, een soort van beloning.”


Het onderwijs wordt zodanig aangeboden dat het studenten voortdurend uitdaagt

Johan: “Het loont voor je cognitieve ontwikkeling om soms andere dingen te doen. We zijn als team begonnen om ook de literatuur daarover open te slaan. Eerst waren we bezig met de organisatie op orde krijgen, toen heeft Emile het team op orde gebracht, nu is er ruimte om hier aandacht aan te besteden.”

De begeleiding van studenten staat hoog in het vaandel. Er wordt veel ruimte ingeruimd voor studieloopbaancoaching. Alle docenten zijn heel betrokken. “De sfeer onder de studenten is heel goed, wij gaan ook actief de binding met hun aan. We vragen ze bijvoorbeeld regelmatig op de gang hoe het gaat met een project waar ze mee bezig zijn. Ik denk dat de student zich hier wel gekend voelt,” zegt Elles. Dat komt ook doordat tweedejaarsstudenten als peers gekoppeld worden aan eerstejaars. Ook de studievereniging Hysteresis, die bij de opleiding erg actief is, speelt een belangrijke rol.

Voor de poort laten docenten al actief aan aankomende studenten weten wat er van hen wordt verwacht. ‘’Zo zeggen we bij open dagen gelijk dat wiskunde een grote component is van de opleiding. En we laten ze weten dat er echt vanaf dag één heel hard gewerkt moet worden.”

De studie Elektrotechniek heeft geen selectieprocedure, maar door goede voorlichting en begeleiding vindt al er wel een vorm van selectie voor de poort plaats. “In het eerste jaar gaan studenten gelijk naar allerlei bedrijven toe zodat ze weten waar ze het voor doen,” zegt Johan. Daarnaast heeft de opleiding een samenwerking met de Rotterdamse mbo-instellingen Zadkine, Albeda en Da Vinci, waardoor derdejaars mbo-studenten al wiskunde komen volgen. “Ze kennen ons dan al als ze in het derde jaar zitten,” zegt Emile. “Normaal is het een drempel om van mbo naar hbo te gaan, maar die wordt hiermee toch een beetje geslecht. Dankzij de goede aansluiting doen de mbo’ers het bij ons over het algemeen ook erg goed.”

‘Onze studenten moeten na de studie klaar zijn voor het professionele leven. Dat gaat verder dan technische kennis,’’ zegt Clemens. “Wij leren ze de vakinhoud, maar ook communicatieve vaardigheden. Een student moet voor zichzelf kunnen opkomen in een bedrijf en begrijpen wat het is om in zo’n omgeving samen met collega’s te werken. Daarnaast willen we de studenten een lerende houding meegeven, zodat zij zichzelf continu blijven ontwikkelen.”

“In het eerste jaar gaan studenten gelijk naar allerlei bedrijven toe zodat ze weten waar ze het voor doen,”

Johan Peltenburg, Docent

Werkende elementen

Bij de opleiding Elektrotechniek is in drie stappen samen gebouwd aan een goede opleiding. Allereerst zijn er duidelijke keuzes gemaakt in de samenstelling van het docententeam. Dat team is reflectief en spreekt elkaar aan op de inhoud. Bovendien houdt men zich – zoals bij het inleveren van cijfers - aan de afspraken en zijn de docenten altijd zichtbaar aanwezig voor de studenten en valt een les vrijwel nooit uit. “Het is gewoon leuk om hier te werken. Dan hoef je ook niet ziek te zijn,” stelt Johan.

De docenten die nieuw in het team komen, worden goed begeleid zodat ze met dezelfde bagage en mentaliteit aan de slag gaan. Doordat veel docenten een master aan de TU Delft hebben gevolgd, is de vakkennis op niveau. De keuze om het hele docententeam op één kamer te huisvesten draagt bij aan de onderlinge saamhorigheid én bereikbaarheid voor de student.

Toen het team eenmaal goed stond, is het curriculum op de schop gegaan, waarbij er samenhang is gecreëerd binnen het curriculum en de studeerbaarheid is aangepakt. Aandachtspunt daarin is om de havisten te motiveren en de mbo-student goed door de opleiding te krijgen, zonder afbreuk te doen aan het eindniveau. Duidelijke informatie voor de poort en goede studieloopbaanbegeleiding tijdens de opleiding leveren hier een goede bijdrage aan.

Het docententeam ziet het nu als uitdaging om de didactiek verder uit te werken. Een van de uitgangspunten is om meer cyclisch te werken en meer formatief te toetsen, zodat studenten tussentijds vaker feedback krijgen en doorlopend gemotiveerd en uitgedaagd worden. 

Opleiding in cijfers

  20142015
Keuzegids
Aantal punten op schaal van 100
70 78
Nationale Studenten Enquête
Gemeten op een vijfpuntsschaal
3,9 4,1
Medewerkersonderzoek
Percentage medewerkers dat (zeer) tevreden is met hun werk
100% 92%
Ingeschreven studenten
Aantal ingeschreven studenten, peildatum 1 september
357 373
Studiesucces
Het percentage studenten dat binnen vijf jaar na de start van een opleiding aan Hogeschool Rotterdam is afgestudeerd aan deze hogeschool (gemiddelde van de afgelopen vijf cohorten)
28%

 

We gebruiken cookies om de website te verbeteren.