Ga direct naar de content

Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Studenten opleiden tot kritische en onderzoekende professionals

Een opleiding met een ambitieus docententeam dat niet alleen hoge eisen stelt aan de studenten, maar ook aan zichzelf. De relatief grote opleiding scoort al een aantal jaar goed in de Keuzegids en de studenten en medewerkers zijn tevreden. Wat doet de opleiding goed en waar kunnen er nog stappen worden gezet?

Op de derde verdieping van locatie Academieplein bevindt zich de opleiding Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek. In het lab voeren studenten onder begeleiding van docenten proefjes uit. We raken in gesprek met een ambitieus docententeam dat niet alleen hoge eisen stelt aan de studenten, maar ook aan zichzelf. De relatief grote opleiding scoort al een aantal jaar goed in de Keuzegids en de studenten en medewerkers zijn tevreden. Wat doet de opleiding goed en waar kunnen er nog stappen worden gezet?

De sfeer in het team komt nadrukkelijk naar voren als belangrijke succesfactor. “Wij zijn met elkaar de opleiding,” zegt docent Martijn de Ruiter. Docent Jasper Swierstra beaamt dat. Hij werkt nog niet zo lang bij de opleiding en herinnert zich nog goed hoe welkom hij zich voelde. “Ik vond het echt een warm bad. Collega’s hebben altijd tijd voor je, of het nu gaat om het installeren van de printer of over het regelen van een practicumzaal. Er wordt veel tijd gestoken in het inwerken van nieuwe medewerkers.”

Jacob Hiemstra kijkt als onderwijsadviseur met een blik van buiten naar de opleiding. “Ik zie het docententeam altijd samen koffie drinken rond de grote eikenhouten tafel. Zij delen daar werkgerelateerde dingen met elkaar, maar ook privézaken. Ze hebben het leuk, dat zie ik niet overal.” De goede sfeer in het team resulteert in groepen docenten die ook buiten het werk met elkaar omgaan, bijvoorbeeld door samen te fietsen, hardlopen of een biertje te drinken.

Een goede sfeer in het team, en met studenten

Wat werkt?

Uitdagend onderwijs Gevoel van Trots
Ambitieus docententeam Tijd en aandacht voor studenten
Gezamenlijke verantwoordelijkheid Eerlijke voorlichting
Aandacht voor inwerktraject Actieve betrokkenheid werkveld 
Ruimte voor discussie en feedback Duidelijke visie en identiteit

“Het vakgebied verandert dusdanig snel, dat we de studenten moeten leren om zich in die veranderende omgeving staande te houden.’’

Mike van den Berg, Docent

We zijn analisten, we doen veel onderzoek

De saamhorigheid in het team zorgt zeker niet voor gezapigheid, ze discussiëren namelijk op het scherpst van de snede met elkaar over de te varen koers. “Aan het formuleren van een visie zijn al vele teamdagen besteed,” zegt Jasper. Toch lijkt de discussie over het waarom van de studie Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek nog niet verstomd. Misschien heeft het te maken met het DNA van de opleiding. “We zijn analisten, dus we doen veel onderzoek. Het is ook wel een beetje beroepsdeformatie. Je wilt bijblijven.”

Dat moet ook wel, zegt docent Mike van den Berg. “Het vakgebied verandert dusdanig snel, dat we de studenten moeten leren om zich in die veranderende omgeving staande te houden. Dat gaat volgens mij meer over houding dan over kennis. Dat is voor scholieren die rechtstreeks van de havo komen wel een omslag, die halen we echt uit hun comfortzone. Maar dat is ook wat er later in hun werk van hen verwacht wordt. Wij zorgen voor een omgeving waarin zij die kritisch onderzoekende houding kunnen ontwikkelen.” 


Wij zijn analisten, we doen onderzoek

‘’Maar we leiden niet op tot wetenschappers,’’ vult docent Barbara Schrammeijer aan. Jasper beaamt dat. “Liever hbo-plus dan wo-min. We willen dat studenten bij ons binnen het experiment heer en meester zijn én daar nog een beetje overheen kunnen kijken. Ze hoeven niet als een wetenschapper het hele veld te overzien.”

Dat klinkt als een heldere visie, maar volgens Barbara is het nog wel eens lastig om die koers ook consequent te varen. “Juist omdat er zoveel mensen in het team gepromoveerd zijn.” Ook Martijn herkent die valkuil. “We willen op ons eigen vakgebied blijven innoveren en bijblijven. We willen altijd de diepte in. Soms moet je jezelf daar weleens in afremmen, omdat de student daar niet altijd in mee kan en hoeft. We dagen onszelf uit en willen de studenten ook ieder op hun eigen niveau uitdagen.” 

“We willen op ons eigen vakgebied blijven innoveren en bijblijven. We willen altijd de diepte in. Soms moeten we onszelf daar weleens in afremmen.’’

Martijn de Ruiter, Docent

Juiste balans tussen kennis en vaardigheden

De belangrijkste discussie ging de afgelopen jaren over de balans tussen competenties en kennis. “Competenties was vijf jaar geleden echt een vies woord,” zegt Martijn. “Maar nu vinden we dat heel erg normaal, daar hebben we echt een gemeenschappelijke visie op ontwikkeld.’’

In de curriculumontwikkeling voor 2017 zorgt het gesprek over kennis nog wel voor discussie. Maar we hoeven niet bang te zijn dat de kenniscomponent een te zwaar accent in de opleiding krijgt. We kiezen een mooie middenweg,’’ zegt Barbara. Die middenweg leidt tot een curriculum waarin veel meer op projectbasis wordt gewerkt. De student leert in de eerste twee jaar veel vakkennis in het laboratorium, maar past deze in de projecten direct toe in een praktijksituatie. Zo worden ze optimaal voorbereid op de stages in het derde en vierde jaar.

Het werkveld is actief betrokken bij de ontwikkeling van het curriculum. “We hebben ze actief gevraagd waar nu en in de toekomst behoefte aan is. Zij zijn immers de afnemers,’’ zegt Barbara. ‘’Maar we kunnen de relaties nog wel wat beter onderhouden, ook om de juiste verwachtingen te managen. Ik vind dat we bijvoorbeeld nog duidelijker mogen maken welke bagage een derdejaars al heeft. Het werkveld denkt toch als snel ‘geef mij maar een afstudeerder’. We moeten goed duidelijk maken wat voor ontwikkeling de student doormaakt.” 

Aandacht voor de ontwikkeling van de student, is voor de docenten heel belangrijk. De betrokkenheid van de docent bij de student is dan ook groot. “Soms wel te groot,” denkt Jasper. “Er is denk ik geen één docent die bij een SLC-gesprek vroegtijdig zegt dat de tijd op is. Maar achteraf klagen we wel dat we het zo druk hebben.” Die tijd en aandacht voor de studenten wordt gewaardeerd. “Ik denk dat je dat ook terugziet in de Nationale Studenten Enquête,” zegt Jacob.

‘’We betrekken het werkveld actief bij curriculumontwikkeling. Zij zijn immers de afnemers.’’

Barbara Schrammeijer, Docent

Eerlijk beeld van de opleiding voor de poort

Die tijd en aandacht is ook nodig. De opleiding Biologie en Medisch Labratoriumonderzoek staat bekend als een moeilijke opleiding. De vakken wiskunde, scheikunde en biologie zijn essentieel. Docent Jasper ziet dat er in het eerste jaar veel studenten uitvallen op wiskunde. ‘’Daarom laten wij alleen scholieren toe met de profielen ‘Natuur en Techniek’ en ‘Natuur en Gezondheid’.’’

“Het laboratorium wordt ook vaak geïdealiseerd,’’ zegt Mike. ‘’Hartstikke leuk, want je hoeft niet in de schoolbanken naar de theorie te luisteren. De studenten realiseren zich niet dat de proefjes negen van de tien keer mislukken en dat ze daarover een verslag moeten schrijven. We willen ze al in een vroeg stadium een zo’n eerlijk mogelijk beeld geven van de opleiding. Jasper vult aan: “Tijdens proefstuderen nodigen we de aankomende student uit om een proefje te doen in het laboratorium,’’ zegt Jasper. We laten het proefje expres mislukken om te zien hoe de student hierop reageert. De student moet namelijk met frustraties om kunnen gaan en door kunnen zetten. Als de student daarna aangeeft nog steeds de ambitie te hebben om in het laboratorium te werken, dan is er een hoge kans op studiesucces. Ik had laatst een studiekiezer die zei: "Ik vond het heel leuk vandaag, maar dit is niks voor mij". Dat vind ik eigenlijk heel fijn om te horen.”


Proefjes mislukken 9 van de 10 keer, en dan moet je er ook nog een verslag over schrijven

Geen zesjescultuur

Door het intensieve eerste jaar krijgen de studenten wel een goed beeld van de opleiding. Alle componenten van het vak komen aan bod. De keerzijde is dat de uitval in het eerste jaar relatief hoog is, zo’n vijftig procent. De docenten benadrukken ook dat deze selectie in het eerste jaar waardevol is. “Het is echt het uiterste van 'Overtref jezelf' (het motto van Hogeschool Rotterdam). Er zijn heel veel studenten die bij aanvang denken dat ze de goede opleiding hebben gekozen. Dan is het heel veel waard dat je ze eerlijk vertelt dat ze misschien beter een andere opleiding kunnen kiezen,” zegt Barbara. ‘’Het resultaat is een zeer gemotiveerde groep studenten,’’ zegt Mike. “De meeste studenten die wij in het tweede jaar overhouden gaan voor een acht of hoger.”

‘’Studenten moeten kunnen omgaan met frustraties en door kunnen zetten. Daarom laten we tijdens het proefstuderen proefjes soms expres mislukken.’’

Jasper Swierstra, Docent

Werkende elementen

De opleiding Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek heeft een ambitieus team dat zich collectief verantwoordelijk voelt voor het curriculum. Er is ook veel ruimte voor persoonlijke aandacht voor de student. De docenten zijn continu met elkaar in gesprek over wat de visie van de opleiding is en wat dat betekent voor de balans tussen kennis en vaardigheden in het onderwijs dat de opleiding aanbiedt. Onderwijsmanager Margriet Langenberg herkent inderdaad dat het team veel met elkaar in gesprek is over de koers van de opleiding. “Het is aan mij om af en toe een punt te zetten, zodat ook duidelijk is waar we naar toe gaan.” Onder leiding van Margriet proberen de docenten samen met het werkveld het evenwicht te vinden. Die zoektocht is niet zomaar klaar, maar dat past bij de onderzoekende houding die de student wordt aangeleerd en de docenten in het team veelal eigen is. 

Opleiding in cijfers

  20142015
Keuzegids
Aantal punten op schaal van 100
74 70
Nationale Studenten Enquête
Gemeten op een vijfpuntsschaal
4,0 4,1
Medewerkersonderzoek
Percentage medewerkers dat (zeer) tevreden is met hun werk
76% 83%
Ingeschreven studenten
Aantal ingeschreven studenten, peildatum 1 september
512 498
Studiesucces
Het percentage studenten dat binnen vijf jaar na de start van een opleiding aan Hogeschool Rotterdam is afgestudeerd aan deze hogeschool (gemiddelde van de afgelopen vijf cohorten)
36%

 

We gebruiken cookies om de website te verbeteren.