Ga direct naar de content

Dag 2: Taalbeleid Hogeschool Rotterdam

Donderdag 12 januari

Doel van deze bijeenkomst is om meer bewust te worden van het belang van (sturing op) taalbeleid.

Taalbeleid is meer dan het aanleren van grammatica. We verkennen de betekenis van taalbeleid en de rol van ons als leidinggevende met als centrale vraag: hoe geven we taalbeleid vorm?  Wat is de rol van taalbeheersing bij studiesucces, wat kunnen opleidingen daaraan doen en hoe ga je om met taal en diversiteit?

Locatie

Science Tower Rotterdam, Marconiplein 16, 3029 AK. Melden bij de receptie. Goed te bereiken met het OV en gratis parkeren in de naastgelegen garage.

Dagvoorzitter

Bert Reul 

Programma

09.00 - 09.30

Opening: de pijlers van taalbeleid
Bert Reul en Marcel du Chatinier in gesprek met collegevoorzitter Ron Bormans, schrijver van het Essay 'Samen Leven in de Moderne Samenleving'.

09.30 - 10.30

Taalvaardigheid en studiesucces - Bekijk de presentatie
Door An De Moor *

10.30 - 11.00

Pauze

11.00 - 12.30

Keuze uit 8 workshops (zie toelichting onder dit programma):

  1. De noodzaak van taalbeleid
    Edwin Vette
  2. Goed voorbeeld doet volgen? Op naar een inclusief taalbeleid.
    Kirsten van den Heuij
  3. Transformatief Onderwijsleiderschap: de linguïstische uitdaging voor schoolculturen in een grootstedelijke context 
    Ilias El Hadioui
  4. Adviesleerlijn scriptie schrijven bij het IvL
    Amos van Gelderen, Mariska Okkinga
  5. Een taalbewuste docent
    Ria Chin-Kon-Sung en Tamar Israël
    Bekijk de presentatie
  6. Taal en leren: wat te doen bij deficiënties?
    Evelyne van der Neut, Rianne de Zeeuw-Oprel
  7. ‘Omtalen’: omdenken in de aansluiting Nederlands vo/mbo-Hogeschool Rotterdam! Deelnemers ontvangen publicatie Vo-hbo: dat is andere taal!
    Ellis Wertenbroek
    Bekijk de presentatie
  8. Onderwijs voor de poort- Rotterdam Academy
    Chantal van der Putten en Bert Reul
    Bekijk de presentatie
12.30

Lunch

 

*An de Moor

Het Verbond der Vlaamse Academici (VVA) heeft An De Moor gekozen tot Academica van het Jaar. Ze krijgt die prijs voor haar inzet voor en publieke oproepen tot meer taalzorg, meer taalfierheid en meer taalwaakzaamheid, zowel tijdens haar professionele leven als in haar vrije tijd.

An De Moor is lid van de Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren, het adviesorgaan van de Taalunie. In het dagelijks leven is zij coördinator Ontwikkelingssamenwerking en talenbeleidscoördinator van alle professionele bacheloropleidingen aan de Odisee‐hogeschool. Verder is zij vicevoorzitter van het Nederlands‐Vlaams Platform Taalbeleid Hoger Onderwijs.

Het VVA reikt de prijs jaarlijks uit aan een uitmuntende Vlaamse persoonlijkheid, die zich bijzonder heeft ingezet voor de gemeenschap.

Middagprogramma: Onderwijsparade

Vanaf 15.00 tot 21.00 uur vindt in de Science Tower de tweede editie van de Onderwijsparade plaats. De Onderwijsparade is een hogeschool breed podium, waar docenten ervaringen of ideeën over onderwijsvernieuwing met elkaar uit kunnen wisselen. De nieuwe onderwijsvisie van Hogeschool Rotterdam vraagt opleidingen in beweging te komen. Met het thema “Onderwijs in beweging” programmeren wij interessante best practices, gesprekken en werksessies waarbij er een actieve bijdrage van docenten wordt verwacht.

Vanaf 19.00 uur wordt de onderwijsdocumentaire Most Likely To Succeed vertoond en volgt een nagesprek naar aanleiding van de film. 

Workshops

De noodzaak van taalbeleid

Door Edwin Vette, Lid van de Werkgroep Taalbeleid van IVL, Docent Nederlands, lerarenopleider Vakgroep Nederlands, SLC

De leus ‘geen woorden, maar daden’ is allang niet meer voorbehouden aan Feyenoordfans, maar verwijst naar de mentaliteit van alle Rotterdammers. Om recht te doen aan dit Rotterdamse arbeidsethos, willen we op de hogeschool studenten opleiden die geen praatjes maken, maar daadkrachtig en uiteindelijk zeer vakkundig zullen zijn. Dit bereiken we door hoge eisen te stellen aan de studietaken die we studenten opdragen. Deze studietaken zijn in de meeste gevallen heel talig van karakter en dat moet ook, omdat de studenten anders niet het hoge kennisniveau kunnen verwerven. Kennisoverdracht gebeurt nu eenmaal via taal. In tegenstelling tot die gekoesterde Rotterdamse leus, spelen ‘woorden’ op de hogeschool dus wel een grote rol om tot ‘daden’ te komen. Helaas zijn nog niet alle managers, docenten en studenten zich hiervan bewust.

Het doel van de workshop is om de noodzaak van taalbeleid aan te tonen. Niet alleen vragen de studietaken vaak om specifiek taalgebruik. Studenten ontwikkelen niet vanzelf de taalvaardigheid om de studietaken op het gewenste hoge niveau uit te voeren. Daarbij zijn er ook grote verschillen in de taalvaardigheid van studenten. Voor de juiste taalontwikkeling zijn zowel de studenten als de docenten verantwoordelijk, maar een specifiek en doordacht taalbeleid is nodig om te waarborgen dat de taalvaardigheid ook daadwerkelijk bijdraagt aan studiesucces. De workshop zal ingaan op de talige aspecten van studietaken, van de problemen die studenten daarmee kunnen hebben en zal ook praktisch ingaan op de vraag waaruit een specifiek en doordacht taalbeleid kan bestaan.

Taalbeleid IVG – Goed voorbeeld, doet goed volgen? Op naar een Inclusief Taalbeleid!

Door Kirsten van den Heuij, MA - Promovenda Kenniscentrum Zorginnovatie (EBC)
Linguïst/Docent opleiding logopedie IVG

In deze workshop zal een toelichting gegeven worden op hoe het Instituut voor Gezondheidszorg (IVG) invulling geeft aan het taalbeleid en zal worden gediscussieerd over de dilemma’s die komen kijken bij de verfijning van bestaand taalbeleid.

Sinds enkele jaren krijgen alle eerstejaars IVG-studenten in onderwijskwartaal 1 een “taalsignaal” gebaseerd op het resultaat van de taaltoets hbo-taalvaardigheid en een schrijfopdracht. Aan de hand van dit signaal worden studenten verplicht of geadviseerd om extra lessen Nederlands te volgen ter ondersteuning van hun taalvaardigheid. Het ondersteunend onderwijs Nederlands is binnen het instituut zelf ontwikkeld en toegespitst op de gezondheidszorg. Op deze manier wordt de taalzwakke student in een vroeg stadium opgemerkt en ondersteund. Desgewenst kan de opleiding de taalzwakke student volgen en adviseren in de keuze voor aanvullende (aan taalvaardigheid-gerelateerde) keuzevakken.

Het taalbeleid IVG heeft inmiddels duidelijk vorm gekregen en wordt elk jaar, waar mogelijk, verder verbeterd. Het is belangrijk om kritisch te blijven kijken naar het taalbeleid en de actuele ontwikkelingen op dit onderwerp goed te blijven volgen. De dilemma’s die zullen worden bediscussieerd in het tweede deel van de workshop zullen zijn gerelateerd aan de vragen:

Wanneer wordt taalbeleid een selectiebeleid? En hoe behoud je in het taalbeleid oog voor diversiteit, meertaligheid en Inclusief Onderwijs?

Transformatief Onderwijsleiderschap: de linguïstische uitdaging voor schoolculturen in een grootstedelijke context

Door Iliass El Hadioui, MSc. Doceert als wetenschappelijk docent de vakken Stadssociologie van Onderwijs en Opvoeding en Wetenschapsfilosofie bij de opleiding Pedagogische Wetenschappen aan de Erasmus Universiteit

In deze workshop schetst socioloog en onderwijsdenker Iliass El Hadioui de uitdaging waar grootstedelijke onderwijslocaties voor staan in termen van het enerzijds trouw willen blijven aan de (sociale) codes, de taal en het didactisch handelen van de eigen schoolcultuur en anderzijds de wil om aan te sluiten bij de ontwikkelingen in de buitenschoolse leefwereld. Hij bespreekt twee ontwikkelingen nadrukkelijk: de verandering in samenstelling van de studentenpopulatie en de veranderende professionele behoeften vanuit de arbeidsmarkt. Hij bespreekt vervolgens hoe verschillende schoolleiders in de praktijk hebben getracht hun schoolcultuur zo te hervormen ten einde deze mis-match tussen de binnenschoolse en de buitenschoolse leefwereld te transformeren naar een match. In deze workshop is het nadrukkelijk de bedoeling dat de onderwijsmanagers op interactieve wijze fundamenteel kunnen reflecteren op de bovenstaande uitdaging (naar de toekomst toe). 

Adviesleerlijn scriptie schrijven bij het IvL

Door Amos van Gelderen, Lector Taalverwerving en Taalontwikkeling Kenniscentrum Talentontwikkeling en Mariska Okkinga, onderzoekster bij KCTO 

Bij het IvL is behoefte aan een meer gedegen voorbereiding van studenten op het schrijven van hun eindscriptie dan momenteel het geval is. De adviesleerlijn (momenteel in ontwikkeling) geeft concrete aanwijzingen voor wat studenten nodig hebben als voorbereiding voor het schrijven van een scriptie in het vierde jaar van de bachelor, niet alleen qua schrijfvaardigheid, maar ook qua vaardigheid in het doen van praktijkgericht, empirisch onderzoek. Het advies geeft aan wat er in elk van de drie voorafgaande jaren gedaan zou moeten worden om studenten te leren hoe ze een inleiding schrijven (gebaseerd op literatuurstudie), een methodehoofdstuk, een resultatenhoofdstuk en tenslotte een discussiehoofdstuk. Ze moeten hierbij structuuraanwijzingen voor het schrijven krijgen gekoppeld aan hulp bij het ontwikkelen van instrumenten, passend bij hun vragen, analysetechnieken en diverse andere vaardigheden die horen bij het doen van empirisch onderzoek. Bovendien gaat het advies in op de status van het cijfer voor de eindscriptie als beoordeling van een leeronderzoek en de rol van de begeleiding. 

In de workshop wordt de adviesleerlijn toegelicht en worden de deelnemers in de gelegenheid gesteld te discussiëren over de wenselijkheid en haalbaarheid van een dergelijke leerlijn, lopend vanaf het eerste tot het vierde jaar van de bachelor fase, waarin het leren schrijven van een scriptie gecombineerd wordt met het leren van onderzoeksvaardigheden.

De workshop is van belang voor iedereen die geïnteresseerd is in de vraag hoe de kwaliteit en de beoordeling van afstudeerscripties kan worden verbeterd.

Een taalbewuste docent

Door Tamar Israël - Hoofddocent Taalbeleid IvL en Ria Chin-Kon-Sung, Docent Nederlands-afdeling Toelatingsexamen en Ondersteunend Onderwijs 

Om de taalvaardigheid van onze studenten te vergroten, en daarmee het studiesucces, is het van belang dat iedere docent ook taaldocent is. Die docent geeft taalontwikkelend les, stimuleert daarmee de professionele taalproductie van de student in de les, in de stages en in de schriftelijke en mondelinge toetsing. Doordat de student vaardiger wordt in het begrijpen en produceren van beroepsgerelateerde teksten, ziet de docent dat ook de vakdoelen gemakkelijker en beter behaald worden.

Maar hoe krijg je de docent tot taalontwikkelend lesgeven? In deze workshop komen verschillende strategieën aan bod, die samen moeten leiden tot taalgerichte docenten. Deze aanpakken worden tijdens de workshops voorzien van voorbeelden van bestaand professionaliseringsaanbod, de rol van curriculumcommissies en good practice. 

Taal en leren: wat te doen bij deficiënties?

Door Rianne de Zeeuw-Oprel, Docent Nederlands IvL en Projectleider Taalbeleid en Evelyne van der Neut, Docent Nederlands en schrijfvaardigheid bij TE&OO, Taaldocent bij Social Work

Taal is de basis voor studiesucces, maar startende studenten hebben niet allemaal hetzelfde taalniveau. We streven naar een hoog studierendement en willen ervoor zorgen dat de talenten van de studenten zo goed mogelijk worden benut. Wat mogen we verwachten van het taalniveau van onze studenten? Welke mogelijkheden zijn er om studenten te begeleiden in hun taalontwikkeling?

Alle studenten worden aan het begin van hun studie getest op hun taalvaardigheid. Op de hogeschool zijn er diverse tests die kunnen worden ingezet. Tijdens deze workshop vergelijken we de mogelijkheden van de tests. Studenten die te laag scoren kunnen we (of moeten we) hulp bieden. Wat is daarvoor nodig? Welke ervaringen hebben we en welke voorzieningen zijn er binnen Hogeschool Rotterdam?

‘Omtalen’: omdenken in de aansluiting Nederlands vo/mbo-Hogeschool Rotterdam!

Door drs. Ellis Wertenbroek - Projectleider Vakinhoudelijke aansluiting vo-hbo Nederlands/communicatie - Adviseur aansluiting vo/mbo-Hogeschool Rotterdam

Goede taalvaardigheid is een voorwaarde voor studiesucces. Voor een soepele, regionale overgang tussen vo/mbo en hbo voor het vak Nederlands is het nodig dat er in de bovenbouw van het vo, het examenjaar mbo en het eerste jaar van het hbo, met name de 1e 100 dagen, concrete acties worden ingezet.

Tijdens de workshop gaan we in op Nederlandse taalvaardigheid in de aansluiting vo/mbo-Hogeschool Rotterdam. Duidelijk wordt waar de knelpunten liggen en welke acties dit studiejaar opgepakt moeten worden om de aansluiting op de volgende vijf terreinen te verbeteren: taalbeleid; doorlopende leerlijn; profielwerkstuk; inclusief (en) taalontwikkelend lesgeven; structurele docentenuitwisseling en informatievoorziening. Daarbij is omdenken van belang!

Deelnemers van de workshop ontvangen de recent verschenen publicatie Vo-hbo: dat is andere taal!, geschreven door docenten die werkzaam zijn bij Rotterdamse hbo- en vo-instellingen. Meer informatie op: www.aansluiting-voho010.nl. Download hier de digitale versie

Onderwijs voor de poort – Rotterdam Academy

Door Chantal van der Putten (coördinator taalbeleid), enkele studenten en Bert Reul (directeur)

Wat kun je doen om studenten beter voorbereid te laten starten met hun opleiding? Sinds 2013 kunnen aankomende studenten van de Rotterdam Academy in juli deelnemen aan de Vakantieschool Nederlands. De Vakantieschool Nederlands is een intensieve week van 36 lesuren waarbij de focus ligt op de Nederlandse taal. Aan het einde van deze week maken de studenten de Taaltoets Nederlands (B2/3F). Studenten starten hun opleiding op deze manier met een hoger taalniveau. Hier hebben ze veel profijt van tijdens hun studie.

Tijdens deze workshop worden eerst het beleid en de organisatie uitgelegd en vervolgens kun je in gesprek met de studenten over hun ervaringen. De Rotterdam Academy stelt al het materiaal voor de Vakantieschool Nederlands beschikbaar, zodat het voor iedere opleiding mogelijk is om met de Vakantieschool te starten. 

Aanbevolen publicaties en links

Tijdens de ochtend is er een informatiekraam van de mediatheek aanwezig. Raadpleeg ook publicaties over taalbeleid in de mediatheekcatalogus van Hogeschool Rotterdam.

Aanbevolen websites over taalbeleid:

Aanbevolen zoekacties in de mediatheekportal WorldCat:

Internationale E-books over taalbeleid met full tekst toegang

Sprekers

  • Bert Reul

    Directeur Rotterdam Academy

  • An de Moor

    Lid van de Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren

Reacties en waardering

  • Wat neem je uit deze workshop mee?
  • Welk inzicht heb je gekregen?
  • Wat heb je geleerd?

We gebruiken cookies om de website te verbeteren.